RSS

რაბინდრანატ თაგორი – გიტანჯალი – შესაწირი გალობანი

14 Dec

ითარგმნა ქალბატონი შორენა ხუხუას თხოვნით და მასვე ეძღვნება

ინგლისური ბწკარედი ეკუთვნის რაბინდრანატ თაგორს

1
პატარა სალამური

უსასრულობად გადავიქეცი შენი სურვილით და შენი გრძნებით,
ამ სათუთ ჭურჭელს ცლი განუწყვეტლივ და კვლავ აღავსებ ახალი გზნებით.
ლერწმის ღეროთი გადმოგივლია ვრცელი ველები, მთები მაღალი,
და შენი სუნთქვით გადმოგიღვრია მისგან ჰანგები, მარად ახალი.
შენი შეხებით ეს ცახე გული აზვავდება და დაჰკარგავს საზღვრებს
აღმაფრენისა და, ანამღერი, სიცოცხლეს აძლევს ჯერ უთქმელ სათქმელს,
და მოდის ძღვენი აურაცხელი, ამ მცირე პეშვით მოსაკრებელი,
ჟამი ჟამს მისდევს, შენ ისევ მოსჩქეფ, თუმც რაღაც რჩება შეუვსებელი.

1
Little Flute

Thou hast made me endless, such is thy pleasure. This frail
vessel thou emptiest again and again, and fillest it ever with fresh life.
This little flute of a reed thou hast carried over hills and dales,
and hast breathed through it melodies eternally new.
At the immortal touch of thy hands my little heart loses its limits in
joy and gives birth to utterance ineffable.
Thy infinite gifts come to me only on these very small hands of mine.
Ages pass, and still thou pourest, and still there is room to fill.

2

როს სიმღერას მთხოვ, სიამაყისგან ლამის გამისკდეს მბორგავი გული,
მაშინ სახეში შემოგცქერი და თვალები ცრემლით მაქვს დანამული.
აღმაფრენისგან გაფერმკრთალდება ყველა დარდი და ძნელსათმენელი,
ფრთას გაშლის ჩემი თაყვანისცემა, ვით ჩიტი, ზღვაზე გადამფრენელი.
ვიცი გაამებ ჩემი გალობით, ვიცი, რომ მხოლოდ მომღერალობით
შევიძლებ გავხდე შენი მხლებელი.
ჩემი სიმღერის ფრთების კიდეთი შენი ტერფების ვარ შემხებელი,
რომლებთან ასე მიახლოების ოცნებაც იყო შეუძლებელი.
და ახლა ჩემივ სიმღერით მთვრალი მეგობრად გიხმობ მეუფეს ჩემსას.

2

When thou commandest me to sing it seems that my heart would break with pride;
and I look to thy face, and tears come to my eyes.
All that is harsh and dissonant in my life melts into one sweet harmony
– and my adoration spreads wings like a glad bird on its flight across the sea.
I know thou takest pleasure in my singing. I know that only as a singer
I come before thy presence.
I touch by the edge of the far-spreading wing of my song thy feet
which I could never aspire to reach.
Drunk with the joy of singing I forget myself and call thee friend who art my lord.

3

მე არ ვიცი როგორ მღერი, გამრიგეო, მხოლოდ ჩუმი გაოცებით გაყურადე.
ეგ სიმღერა მთელს სამყაროს შუქით მოსავს. მისი სუნთქვა ეფინება ციდან ცამდე.
მისი წმინდა ნიაღვარი გადალახავს პიტალო ქვის ჯებირებს და სულ წინ ივლის.
გული ლამობს შენს სიმღერას მიუერთდეს, გარნა ძებნა ამაოა ამგვარი ხმის.
თქმა მწადია, მაგრამ ჰანგი ვერ მოვარგე, მოგაძახე – ეს რა მახე დამიგეო,
მაგ სიმღერით გათანგული ჩემი გული სამუდამოდ დაიმონე, გამრიგეო!

3

I know not how thou singest, my master! I ever listen in silent amazement.
The light of thy music illumines the world. The life breath of thy music runs from sky to sky.
The holy stream of thy music breaks through all stony obstacles and rushes on.
My heart longs to join in thy song, but vainly struggles for a voice.
I would speak, but speech breaks not into song, and I cry out baffled.
Ah, thou hast made my heart captive in the endless meshes of thy music, my master!

4
სისპეტაკე

ყოფავ ყოფისა, ვეცდები ტანი სულ სიანკარით მქონდეს სოველი,
რადგან ვიცი, რომ შენი შეხებით სულდგმულობს მისი ტოტი ყოველი.
ვეცდები აზრი არამართალი არ გახდეს ამა ფიქრთა მპყრობელი,
რადგან ვიცი, რომ შენ ხარ სიმართლე, ჩემი გონების მანათობელი.
ვეცდები ტრფობა გავაყვავილო, გულს განვარიდო ყველა ხენეში,
რადგან ვიცი, რომ დიდებით სუფევ მის საიდუმლო საკურთხეველში.
ვეცდები, საქმე ჩემს მიერ ქმნილი შენი სინათლით იყოს ხლებული,
რადგან ვიცი, რომ ეს შემართება ისევ შენს მიერ არს ბოძებული.

4
Purity

Life of my life, I shall ever try to keep my body pure, knowing
that thy living touch is upon all my limbs.
I shall ever try to keep all untruths out from my thoughts, knowing
that thou art that truth which has kindled the light of reason in my mind.
I shall ever try to drive all evils away from my heart and keep my
love in flower, knowing that thou hast thy seat in the inmost shrine of my heart.
And it shall be my endeavour to reveal thee in my actions, knowing it
is thy power gives me strength to act.

5
მიბოძე ჟამი

გთხოვ მიწყალობო ჟამი ფიორი, რათა მახლობლად მოვიკალათო.
საკეთებელი, რაც ხელთ მიპყრია, მცირე ხნით უნდა დავაღალატო.
თვალს თუ ვერ ვაწვდენ ხატებას შენსას, გულს ეკარგება სიმშვიდე მაშინ
და ჩემი შრომა იქცევა ჯაფად ამგვარ ჯაფათა თვალუწვდენ ზღვაში.
დღეს ფანჯარასთან ზაფხული მოდგა, თავისი ზანტი ზუზუნ-ზმორებით,
დაჰქრის ფუტკარი, ამღერებული ყვავილოვანი მირა-მორებით.
დროა, რომ შენს წინ მოვირთხა ფეხი, რომ აღვასრულო მოვალეობა
და გავაჯერო სიცოცხლის აზმით ეს მოლიცლიცე მოცალეობა.

5
Moment’s Indulgence

I ask for a moment’s indulgence to sit by thy side. The works
that I have in hand I will finish afterwards.
Away from the sight of thy face my heart knows no rest nor respite,
and my work becomes an endless toil in a shoreless sea of toil.
Today the summer has come at my window with its sighs and murmurs;
and the bees are plying their minstrelsy at the court of the flowering grove.
Now it is time to sit quite, face to face with thee, and to sing
dedication of life in this silent and overflowing leisure.

6
ყვავილი

ეს ყვავილი, პაწაწინა, არ მოწყვიტო, არ იქნება,
რადგან, ვშიშობ, რომ საცაა დაჭკნება და დაიფშვნება.
გვირგვინს თუ ვერ მოერგება, ღირსი გახდეს იმ პატივის,
რომ ღეროდან მოწყვეტისას შენი ხელით იგრძნობს ტკივილს.
ვაჰ თუ ეს დღე გაილიოს, ვიდრე მოვა გააზრება
და პატივის მისაგებად არა წამი არ დარჩება.
თუმცა იგი ფერმკრთალია და სურნელიც ვერ იგრძენი,
ნუ იწუნებ, ნუ ახანებ, მოწყვიტე და მიუძღვენი.

6
Flower

Pluck this little flower and take it, delay not! I fear lest it
droop and drop into the dust.
I may not find a place in thy garland, but honour
it with a touch of pain from thy hand and pluck it.
I fear lest the day end before I am aware,
and the time of offering go by.
Though its colour be not deep and its smell be faint,
use this flower in thy service and pluck it while there is time.

7
დათმო ჩემმა სიმღერამ გარემოკაზმულობა,
რამეთუ აღარ არის ბრჭყვიალის მოყვარული.
ჩვენს შუა ჩადგებოდა, ჩვენს კავშირს შებღალავდა,
შენს ჩურჩულს დაფარავდა მათი ფუჭი ჟღარუნი.
გიცქერ და მეფანტება მგოსნის ამპარტავნება,
ო, მგოსანო-მეუფევ, შენს ფერხთით ვიკალათებ.
მარტივი და მართალი მინდა მქონდეს ცხოვრება,
ვით ლერწმის სალამური, შენ რომ ჰანგით აღანთებ.

7
My song has put off her adornments.
She has no pride of dress and decoration.
Ornaments would mar our union;
they would come between thee and me;
their jingling would drown thy whispers.
My poet’s vanity dies in shame before thy sight.
O master poet, I have sat down at thy feet.
Only let me make my life simple and straight,
like a flute of reed for thee to fill with music.

8
ბავშვზე თუა შეხუნძლული დიდებული სამოსელი,
ძლივს თუ ზიდავს ფარღულს ყელი, ის ბავშვობით ვეღარ ხარობს.
თამაშისას ეს ყოველი არის მისი დამბორკველი,
იმის შიშით, რომ ვაი თუ დაეხეს და დაესვაროს,
განძრევისაც ეშინია, ერიდება მთელ სამყაროს,
ჰოდა დედავ, ზრუნვა შენი მისთვის არის არც თუ ქველი,
თუ ცდილობ, რომ მიწიერი მტვრით არასდროს შეიბღალოს,
განცალკევდეს და დაეხშოს კაცთა მოდგმის სამყოფელი.

8

The child who is decked with prince’s robes and who has
jewelled chains round his neck loses all pleasure in his play;
his dress hampers him at every step.
In fear that it may be frayed, or stained with dust
keeps himself from the world, and is afraid even to move.
Mother, it is no gain, thy bondage of finery, if it keep one
shut off from the healthful dust of the earth, if it rob one of
the right of entrance to the great fair of common human life.

9
ქერქეცა

ჰე, ქერქეცავ, შესჯდომიხარ შენს საკუთარ თავს კისერზე!
ჰე, გლახაკო, მოწყალებას შენს საკუთარ კართან ეძებ!
მაგ საპალნის მატარებლად შენზე ძლიერს უნდა ენდო
და ზურგსუკან სინანულით აღარასდროს მიიხედო.
ვნება შენი ლამპარს აქრობს, ამოსუნთქვით როს ეხება.
მისი მწიკვლით განასვრელის არ ხამს ძღვენის ხელის ხლება.
მხოლოდ წმინდა გრძნობისაგან ბოძებული შეგერგება.

9
Fool

O Fool, try to carry thyself upon thy own shoulders!
O beggar, to come beg at thy own door!
Leave all thy burdens on his hands who can bear all,
and never look behind in regret.
Thy desire at once puts out the light from the lamp it touches with its breath.
It is unholy—take not thy gifts through its unclean hands.
Accept only what is offered by sacred love.

10

აქ კვარცხლბეკია, აქ ისვენებს შენი ტერფები,
მწირ სამყოფელში ბოგანოთა და ამბოკართა.
ოდეს ქედს გიდრეკ, მათ ვერასდროს ვერ შევეხები,
მსუფევს წიაღში ბოგანოთა და ამბოკართა.
ვერც სიამაყე ამოგიცნობს, შილიფი კვართით
მოარულს გვერდით ბოგანოთა და ამბოკართა.
არც ჩემს გულს ძალუძს გამოიგნოს გზა იმ დაღმართით,
სადაც შენ ერთვი ბოგანოთა და ამბოკართა.

10

Here is thy footstool and there rest thy feet
where live the poorest, and lowliest, and lost.
When I try to bow to thee, my obeisance cannot reach down to the depth
where thy feet rest among the poorest, and lowliest, and lost.
Pride can never approach to where thou walkest in the clothes of the humble
among the poorest, and lowliest, and lost.
My heart can never find its way to where thou keepest company
with the companionless among the poorest, the lowliest, and the lost.

11
თავი ანებე

თავი ანებე მღერა-გალობას კრიალოსანის ჩამარცვალებით!
თაყვანს ვისა სცემ კუთხეში ტაძრის, გადარაზული რომ აქვს კარები?
სჯობს აღახილო თვალი და მიხვდე – ღმერთი აქ როდი გესადგურება!
იგი იქ არის, სადაც მეგუთნე ღორღიან ეწერს ეჯაჯგურება,
იქ არის, სადაც გზის გამკვალავი უროთი ლეწავს ლოდებს პიტალოს.
სულ მათთანაა, გინდ მიწა დუღდეს, გინდ ცა ლელეხმა ჩამოიტანოს,
მარად მაშვრალთა გულმოდგინებით მტვერს დაუფარავს სამოსი მქისი,
შენც დათმე საღმრთო წამოსასხამი და მტვერში ჰპოვე ხატება მისი.
ხსნა? მისი ძებნა საით ეგების?
გამრიგემ ჩვენმა ხომ სიხარულით იტვირთა ჯაფა შემოქმედების
და მოგვეჯაჭვა დროულეველი.
შენც გამოფხიზლდი შემეცნებიდან, დათმე ყვავილი და საკმეველი!
შემოგეცრიცოს დაე სამოსი, რა ბედენაა, მისკენ იარე,
იპოვნე, მხარში ამოუდექი, გარჯა და ოფლი გაიზიარე.

11
Leave This

Leave this chanting and singing and telling of beads!
Whom dost thou worship in this lonely dark corner of a temple with doors all shut?
Open thine eyes and see thy God is not before thee!
He is there where the tiller is tilling the hard ground
and where the pathmaker is breaking stones.
He is with them in sun and in shower,
and his garment is covered with dust.
Put off thy holy mantle and even like him come down on the dusty soil!
Deliverance? Where is this deliverance to be found?
Our master himself has joyfully taken upon him the bonds of creation;
he is bound with us all for ever.
Come out of thy meditations and leave aside thy flowers and incense!
What harm is there if thy clothes become tattered and stained?
Meet him and stand by him in toil and in sweat of thy brow.

12
გზა შინისაკენ

ეს ხეტიალი არის დამღლელი და გზასავალი ძნელი და გრძელი.
პირველი სხივის ეტლით ავიძარ და მოვიარე სამყარო ვრცელი.
ყველგან ვტოვებდი ნაკვალევს ჩემსას, ყველა ვარსკვლავზე და პლანეტაზე.
საკუთარ თავთან რომ გაახლოებს, ის სავალია შორი ყველაზე.
ყველაზე ძნელი იმის სწავლაა, სიმღერას რომ ხდის ადვილგასაგებს.
ყველა უცხო კარს მიუკაკუნე და საკუთარის ჰპოვებ გასაღებს.
საკურთხევლამდე რომ მიატანო, ხამს მოიარო ყველა სამყარო,
უსაზღვრო ჰქონდა თვალს საწიერი, ვიდრე დავხუჭე და ვთქვი – აქ ხარო!
– ნეტავ სად? – ისმის გამოძახილი და დაინთქმება იმ წარღვნის მაგვარ
ათასტოტიან ცრემლის ნაკადში, მიწას რომ ფარავს იმედით – აქ ვარ!

12
Journey Home

The time that my journey takes is long and the way of it long.
I came out on the chariot of the first gleam of light, and pursued my
voyage through the wildernesses of worlds leaving my track on many a star and planet.
It is the most distant course that comes nearest to thyself,
and that training is the most intricate which leads to the utter simplicity of a tune.
The traveler has to knock at every alien door to come to his own,
and one has to wander through all the outer worlds to reach the innermost shrine at the end.
My eyes strayed far and wide before I shut them and said `Here art thou!’
The question and the cry `Oh, where?’ melt into tears of a thousand
streams and deluge the world with the flood of the assurance `I am!’

13
უმღერი სიმღერა

დღემდე უმღერი არის სიმღერა, რის სამღერადაც ვარ მოვლენილი,
ხოლო დღეები საკრავის სიმთა გადაწყობაში არს გაფრენილი.
დრო არ მოვიდა შესაფერისი და არც სიტყვათა წყობა მეღირსა,
გულში შემომრჩა მხოლოდ ტკივილი აუხდენელი წადილებისა.
არ გაიშალა კოკორი, ოდენ ხანდახან ოხრავს ქარი მწუხარი.
მე მისი სახე არ დამინახავს, არა მსმენია არც ნაუბარი.
მესმოდა მხოლოდ ნაბიჯთა ჩქამი გზიდან, რომელსაც გასცქერს სარკმელი.
დიდხანს ვამზადე მისთვის ადგილი, ჩემს იატაკზე ფეხმოსართხმელი,
თუმცა, არ მენთო სახლში ლამპარი და ეს სურვილი სურვილად დარჩა.
დღესაც შეხვედრის იმედით ვცოცხლობ, თუმც ეს შეხვედრა არა და არ ჩანს.

13
Song Unsung

The song that I came to sing remains unsung to this day.
I have spent my days in stringing and in unstringing my instrument.
The time has not come true, the words have not been rightly set;
only there is the agony of wishing in my heart.
The blossom has not opened; only the wind is sighing by.
I have not seen his face, nor have I listened to his voice;
only I have heard his gentle footsteps from the road before my house.
The livelong day has passed in spreading his seat on the floor;
but the lamp has not been lit and I cannot ask him into my house.
I live in the hope of meeting with him; but this meeting is not yet.

14
მკაცრი გულმოწყალება

ჩემი ნდომანი ერთობ ჭრელია, ხოლო ვედრება – საბრალობელი,
თუმცა მიცავდი მტკიცე უარით და ამისათვის ვარ მადლობელი.
განმსჭვალულია ჩემი ცხოვრება ამ უმკაცრესი გულმოწყალებით.
ცისმარე ღირსმყოფ ყოვლად უბრალო, მაგრამ დიადი საბოძვარებით,
რაიც მებოძა თხოვნის გარეშე – ცა, შუქი, ტანი, განსჯა და სული,
რათა დაგეცავ და დაგებორკა ვნებანი ჩემი, ზღვარგადასული.
არის დრო, როცა არ მომდევს ძალი და მეკეცება ლამის მუხლები,
და დრო, როდესაც მიზანს ჭვრეტს თვალი და მისკენ ვილტვი ქედმოუხრელი.
შენ კი დამალვა გჩვევია ჩემგან, აუხსნელი და დაუნდობელი,
ცისმარე ღირსმყოფ შენს მისაღებად, რაკი მუდამ და ყოველწამიერ
მიცავ უგნური, მღვრიე ვნებისგან და ამისათვის ვარ მადლობელი.

14
Strong Mercy

My desires are many and my cry is pitiful,
but ever didst thou save me by hard refusals;
and this strong mercy has been wrought into my life through and through.
Day by day thou art making me worthy of the simple,
great gifts that thou gavest to me unasked – this sky and the light, this body
and the life and the mind – saving me from perils of overmuch desire.
There are times when I languidly linger
and times when I awaken and hurry in search of my goal;
but cruelly thou hidest thyself from before me.
Day by day thou art making me worthy of thy full acceptance by
refusing me ever and anon, saving me from perils of weak, uncertain desire.

15

აქა ვარ, რათა შენ გიგალობო.
შენი დარბაზის კუთხეშია ჩემი ადგილი.
ამ სამყაროში ჩემი საქმე არის ადვილი –
ფუჭი სიცოცხლე უმისამართო, ურგ სიმღერებად იქნას დაღვრილი.
გარნა როდესაც დადგება ჟამი შენი უსიტყვო თაყვანისცემის,
ამ ბნელ ტაძარში იქნებ მიბრძანო შენს წინ ამოთქმა სიმღერის ჩემის.
ხოლო როდესაც დილის ჰაერში ოქროს საკრავი მოიმართება,
პატივი დამდე და განაგე ჩემი არსება.

15

I am here to sing thee songs.
In this hall of thine I have a corner seat.
In thy world I have no work to do;
my useless life can only break out in tunes without a purpose.
When the hour strikes for thy silent worship
at the dark temple of midnight, command me, my master, to stand before thee to sing.
When in the morning air the golden harp is tuned,
honour me, commanding my presence.

16
მე სამზეოს ზეიმზე გახლავართ მოვლენილი,
არის ჩემი ცხოვრება ამით მადლმოფენილი.
სანახი ნანახია, სასმენი – მოსმენილი.
ჩანგის ახმოვანება ვალად მედო ზეიმზე,
მეც ვქმენ, რაიც შევიძელ.
ახლა კი გეაჯები, კვლავ გარეთ არ დამტოვო,
ნუთუ აღარ დადგა დრო, რომ გიხილო ჩემი მზე,
რათა ჩუმი თაყვანით მოგესალმო ბატონო?

16

I have had my invitation to this world’s festival,
and thus my life has been blessed.
My eyes have seen and my ears have heard.
It was my part at this feast to play upon my instrument,
and I have done all I could.
Now, I ask, has the time come at last
when I may go in and see thy face
and offer thee my silent salutation?

17

მხოლოდ სიყვარულს მოველი, რათა ბინად ვიგულო მისი გალია,
სწორედ ამიტომ დამაგვიანდა და შეცდომებიც ამის ბრალია.
სუყველა ცდილობს კანონს მიმაბას, გამხადოს წესთა თაყვანისმცემი,
მე კი მარტოდენ სიყვარულს ველი, რომ მას მივანდო არსება ჩემი.
მამუნათებენ, რომ ვარ ზერელე, ვით გავამტყუნო მამგუნებელი.
მინავლებულა დღე ბაზრობისა, დასრულებულა საკეთებელი.
ვინც კი მიხმობდა, ამაოდ დაშვრა, რისხვაც არავის დაუმალია,
მე კვლავ სიყვარულს მოველი, რათა ბინად ვიგულო მისი გალია,

17

I am only waiting for love to give myself up at last into his hands.
That is why it is so late and why I have been guilty of such omissions.
They come with their laws and their codes to bind me fast;
but I evade them ever, for I am only waiting for love to give myself up at last into his hands.
People blame me and call me heedless; I doubt not they are right in their blame.
The market day is over and work is all done for the busy.
Those who came to call me in vain have gone back in anger.
I am only waiting for love to give myself up at last into his hands.

18

ღრუბელს დაერთო ღრუბელი, ირგვლივ ჩამოწვა ბნელი,
ჰე სიყვარულო, რა ვცოდე, გარეთ მარტო რომ გელი.
შუადღის მუშაკობისას ხალხთან ერთად ვარ მუდამ,
ახლა კი, ბნელ და ეულ დღეს, სულს შენთან ყოფნა უნდა.
კვლავ თუ არ დამენახები და კარს თუ მომიკეტავ,
ამ გრძელ, წვიმიან საათებს როგორ გავუძლებ ნეტავ.
გავცქერი ზეცას, ყიამეთს, ტუსაღს ქურუხთა ფერთა,
გული კი გმინვით წრიალებს შფოთიან ქართან ერთად.

18

Clouds heap upon clouds and it darkens.
Ah, love, why dost thou let me wait outside at the door all alone?
In the busy moments of the noontide work I am with the crowd,
but on this dark lonely day it is only for thee that I hope.
If thou showest me not thy face, if thou leavest me wholly aside,
I know not how I am to pass these long, rainy hours.
I keep gazing on the far-away gloom of the sky,
and my heart wanders wailing with the restless wind.

19
მოთმინება

თუ არას იტყვი, მე გულს ავავსებ მაგ სიჩუმით და, თუ შევიძელი,
შევეგუები, დაველოდები, ისე, ვით ღამე, ვარსკვლავფხიზელი
და მოთმინებით თავდადრეკილი.
მერე კი დილა მოვა უცილოდ, გაიფანტება ღამის ბინდები,
შენი ხმა ზეცის სავანეთაგან ოქროს ნაკადად ჩამობრწყინდება.
და მაშინ ყველა ჩიტის ბუდიდან შენი სიტყვები ამოფრინდება,
ჩემს წარაფებში შენი ჰანგები გაიშლება და გაფოფინდება.

19
Patience

If thou speakest not I will fill my heart with thy silence and endure it.
I will keep still and wait like the night with starry vigil
and its head bent low with patience.
The morning will surely come, the darkness will vanish,
and thy voice pour down in golden streams breaking through the sky.
Then thy words will take wing in songs from every one of my birds’ nests,
and thy melodies will break forth in flowers in all my forest groves.

20
ლოტოსი

იმ დღეს, ლოტოსი როცა აყვავდა, გონება მქონდა ცად გაბნეული,
დაცარიელდა ჩემი კალათა, ყვავილი დარჩა ვერშემჩნეული.
მერე ნაღველი შემომაწვა და ფერად ზმანებებს მოვწყვიტე თვალი
და შევიგრძენი სამხრეთის ქარში ძნელსაცნაური სურნელის კვალი.
გულს მითანგავდა მე ეს სურნელი, მოუხელთები და სასურველი,
როგორც ზაფხულის სუნთქვა მხურვალი, განსხეულების რომ აქვს წყურვილი.
როდი ვიცოდი, თუ იგი იყო ჩემთან ესოდენ ახლოს და ჩემი,
გულის სიღრმეში გაკვირტული და ამ ღვთაებრივი სურნელის მცემი.

20
Lotus

On the day when the lotus bloomed, alas, my mind was straying,
and I knew it not. My basket was empty and the flower remained unheeded.
Only now and again a sadness fell upon me, and I started up from my
dream and felt a sweet trace of a strange fragrance in the south wind.
That vague sweetness made my heart ache with longing and it seemed to
me that is was the eager breath of the summer seeking for its completion.
I knew not then that it was so near, that it was mine, and that this
perfect sweetness had blossomed in the depth of my own heart.

21
ნავი

მალე ჩავუშვებ ნავს ნაპირიდან.
დრო მიზოზინებს ნაპირზე, მახლას!
გაიყვავილა გაზაფხულმა და განგვერიდა.
მე კი შემჭკნარი თაიგულით მოველი ახლაც.
ტალღებმა ჩქაფუნს მოუმატეს, ხოლო ბილიკზე
ქარცი ფოთლები ეშვებიან ჩუმი ფარფატით.
სიცარიელეს დაჟინებით ნეტავ რად უმზერ!
ალბათ თრთოლას თუ აყურადებ, ქარით, არქატით,
ჰანგის, გაღმიდან მოტაცებულის
შენს ნაპირამდე მოტანებულის?

21
Boat

I must launch out my boat.
The languid hours pass by on the
shore—Alas for me!
The spring has done its flowering and taken leave.
And now with the burden of faded futile flowers I wait and linger.
The waves have become clamorous, and upon the bank in the shady lane
the yellow leaves flutter and fall.
What emptiness do you gaze upon!
Do you not feel a thrill passing through the air
with the notes of the far-away song
floating from the other shore?

22

წვიმიანი ივლისის გფარავს ქუფრი ბინდები,
ფეხაკრეფით ბობავ და გამვლელებს ერიდები.
დილამ, დღეისინდელმა, რული მოიგუნება,
არ იყურნა ცისკრეთის ქართა აგუგუნება,
სქელმა ჯანღმა დაფარა ზეცა, მარადფხიზელი,
ხოლო ტყეთა წიაღში გაისუნგა ფრინველი.
ქოხმახებში, სუყველგან, ჩაირაზა კარები,
შენ კი ტიალ შუკაში მარტოდ დაიარები.
ერთადერთო ძმობილო და ნანატრო სტუმარო,
ჩემს ღია კარს სიზმრისებრ განზე არ ჩაუარო.

22

In the deep shadows of the rainy July, with secret steps,
thou walkest, silent as night, eluding all watchers.
Today the morning has closed its eyes,
heedless of the insistent calls of the loud east wind,
and a thick veil has been drawn over the ever-wakeful blue sky.
The woodlands have hushed their songs,
and doors are all shut at every house.
Thou art the solitary wayfarer in this deserted street.
Oh my only friend, my best beloved,
the gates are open in my house—do not pass by like a dream.

23
მეგობარო

გახველ განა, ამ ღამეში, ქარიშხალმა რომ აწეწა,
სიყვარულის გზაზე მოხეტიალედ?
თითქოს სასოწარკვეთილი მღელვარებს და გმინავს ზეცა.
მე კი ამღამ უძილო ვიწრიალებ.
ისევ, უკვე მერამდენედ, კარებს ვაღებ და გავცქერი,
თუმც ამაოდ, ჩემს წინ მხოლოდ ბნელია!
საწიერზე კვლავაც არ ჩანს არაფერი.
ნეტავ შენი ბილიკი რომელია!
რომელ ნაპირს მოუყვები კუპრისფერი მდინარების,
შორეთიდან ესვით მონახმობარო,
რომელ ხვეულს გამოარღვევ ამ უკუნი ხშირბინდების
ჩემამდე რომ მოხვიდე, მეგობარო.

23
Friend

Art thou abroad on this stormy night
on thy journey of love, my friend?
The sky groans like one in despair.
I have no sleep tonight.
Ever and again I open my door and
look out on the darkness, my friend!
I can see nothing before me.
I wonder where lies thy path!
By what dim shore of the ink-black river,
by what far edge of the frowning forest,
through what mazy depth of gloom art thou threading
thy course to come to me, my friend?

24
ოდეს დღე მიილევა

რაკი დღე მიილია,
აღარ გალობს ფრინველი,
ხოლო ქარი თარეშით დაღლილია,
დამაფარე ხშირბინდის საბურველი,
როგორც მიწას დაჰხურე სიზმართა იდილია,
ხოლო ლოტოსს ფაქიზად დაუხუჭე ფურცელი.
ყარიბს კი,
შუაგზამდე რომ არ გასწვდა კალათა,
ძონძი მოსავს მტვრიანი
და მუხლმაც უღალატა,
ჩამორეცხე ყოფა სირცხვილიანი,
ცხოვრება განუახლე, სადარად ყვავილისა,
საბურველქვეშ შენი ღამის, თბილისა.

24
When Day Is Done

If the day is done,
if birds sing no more,
if the wind has flagged tired,
then draw the veil of darkness thick upon me,
even as thou hast wrapt the earth with the coverlet of sleep
and tenderly closed the petals of the drooping lotus at dusk.
From the traveler,
whose sack of provisions is empty before the voyage is ended,
whose garment is torn and dust-laden,
whose strength is exhausted,
remove shame and poverty,
and renew his life like a flower under the cover of thy kindly night.

25
ძილი

დამქანცავ ღამით მიბოძე ნება,
რომ დავიძინო მე უშფოთველად,
რაკი შენდამი მაქვს სასოება.
რათა ისევ შენს შესამკობელად
სულმა მოკრიბოს საკმარი ძალნი.
ხომ შენ შემოსე ღამის რულითა
დამაშვრალი დღის დაღლილი თვალნი,
რომ მხედველობა გაუხალასო გამოღვიძების სიხარულითა.

25
Sleep

In the night of weariness let me give myself
up to sleep without struggle,
resting my trust upon thee.
Let me not force my flagging spirit
into a poor preparation for thy worship.
It is thou who drawest the veil of night
upon the tired eyes of the day
to renew its sight in a fresher gladness of awakening.

26

ის მოვიდა და მომიჯდა, თუმც არ გატყდა ჩემი რული.
ვაი ამ თავს, საბრალოსა, ძილი მჭირდა რარიგ კრული.
ის მოვიდა ჩუმი ღამით და ხელთ ეპყრა არფა თვისი
ახმიანდა და სიზმარი გახდა ჰანგის შესატყვისი.
ვაგლახ, ჩემი ღამეები ასე რატომ იკარგება,
რად არ ძალმიძს ნახვა მისი, სუნთქვით ჩემს ძილს ვინც ეხება.

26

He came and sat by my side but I woke not.
What a cursed sleep it was, O miserable me!
He came when the night was still; he had his harp in his hands,
and my dreams became resonant with its melodies.
Alas, why are my nights all thus lost?
Ah, why do I ever miss his sight whose breath touches my sleep?

27
სიყვარულის ლამპარი

ნათელი, ნეტავი სად არის ნათელი?
ვნების სიმხურვალით ანთებულ ჰქმენი!
ლამპარი აქ არი, თუმც არის ჩამქრალი,
გულო, ეს ბედია შენი?
სიკვდილი უმჯობეს ხვედრად შეიცანი!
ავი სვე მოგადგა კარზე,
გამცნობს – ღმერთი შენი არისო მღვიძარი,
და ღამის წყვდიადში გიხმობს პაემანზე.
ცას ბურავს ღრუბელი, მოთქეშს ცისიერი,
და ახლა ჩემს სულში ბორგვა რომ იწყება
არ ვიცი მაცნეა რაის.
წყვდიადს დაამძიმებს ელვა წამიერი,
გული კი ცეცებით იმ ბილიკს მიჰყვება,
მუსიკა რომ მიხმობს ღამის.
ნათელი, ნეტავი სად არის ნათელი?
ვნების სიმხურვალით ანთებულ ჰქმენი!
ქუხს, ქარი ღმუილით ჰკვეთს სიცარიელეს.
ღამეა ბერბეცი, სათი ქვის სადარი.
დროს ნუ შეახარჯავ უკუნს, სატიალეს.
სიცოცხლით აღაგზნე ტრფიალის ლამპარი.

27
Lamp of Love

Light, oh where is the light?
Kindle it with the burning fire of desire!
There is the lamp but never a flicker of a flame,
is such thy fate, my heart?
Ah, death were better by far for thee!
Misery knocks at thy door,
and her message is that thy lord is wakeful,
and he calls thee to the love-tryst through the darkness of night.
The sky is overcast with clouds and the rain is ceaseless.
I know not what this is that stirs in me,
I know not its meaning.
A moment’s flash of lightning drags down a deeper gloom on my sight,
and my heart gropes for the path
to where the music of the night calls me.
Light, oh where is the light!
Kindle it with the burning fire of desire!
It thunders and the wind rushes screaming through the void.
The night is black as a black stone.
Let not the hours pass by in the dark.
Kindle the lamp of love with thy life.

28

ურჩია ხუნდი, თუმცა გულსა მტკენს მისი გაგლეჯის მოწადინება.
თავისუფლებას ველტვი და ნეტავ მისი იმედი რად მერცხვინება.
მჯერა, რომ შენში დიდი უნჯია და მეგობარიც შენ ხარ უცილო,
მაგრამ არ მყოფნის გამბედაობა, ზიზილ-პიპილო რომ მოვიცილო.
ის საბურველი, მე რომ მარტყია, რომ მძაგს და მაინც ვარ მოყვარული,
მტვრის და სიკვდილის არის სუდარა.
დიდია ვალი, მწარეა მარცხი, აუგი მძიმე და დაფარული,
გარნა როს გვედრი, შიშით ვცახცახებ, ყურად არ იღო ჩემი მუდარა.

28

Obstinate are the trammels, but my heart aches when I try to break them.
Freedom is all I want, but to hope for it I feel ashamed.
I am certain that priceless wealth is in thee, and that thou art my best friend,
but I have not the heart to sweep away the tinsel that fills my room
The shroud that covers me is a shroud of dust and death;
I hate it, yet hug it in love.
My debts are large, my failures great, my shame secret and heavy;
yet when I come to ask for my good, I quake in fear lest my prayer be granted.

29
დილეგი

ჩემი სახელით ვინც შემოვზღუდე, ამ დილეგს ავსებს მისი გოდება,
მე კი ცისმარე ვაგებ ამ გოდოლს და ცას რაც უფრო უახლოვდება,
თვალთახედვიდან მისი ღრმა ჩრდილით უფრო მკრთალდება ჩემი არსება.
მე ამაყი ვარ კედლის სიმაღლით და ყველა ღრეჩოს თიხით ავსება
მწადს, რათა ერთი ჭუჭრუტანაც კი ვერავინ ჰპოვოს ამიერიდან.
და ამ ფუთფუთით ჭეშმარიტ სახეს თავადვე ვკარგავ საწიერიდან.

29
Dungeon

He whom I enclose with my name is weeping in this dungeon.
I am ever busy building this wall all around; and as this wall goes up into
the sky day by day I lose sight of my true being in its dark shadow.
I take pride in this great wall, and I plaster it with dust and sand
lest a least hole should be left in this name;
and for all the care I take I lose sight of my true being.

30
ვინ არის იგი?

ჩემს პაემანზე მისასვლელ გზას კენტად მივყვები.
მაგრამ ვინაა რომ მომყვება ამ კუნაპეტში?
გეზი შევცვალე, რათა ავცდე, მაგრამ ვერ ვცდები.
მოაბოტებს და ბდღვირს აყენებს მისი ნაბიჯი,
ეხმაურება მაღალი ხმით ჩემთა სიტყვათა.
ჩემი პატარა მეა იგი, რიდი არ იცის.
მე კი მრცხვენია მასთან ერთად მისვლა იმ კართან.

30
Who is This?

I came out alone on my way to my tryst.
But who is this that follows me in the silent dark?
I move aside to avoid his presence but I escape him not.
He makes the dust rise from the earth with his swagger;
he adds his loud voice to every word that I utter.
He is my own little self, my lord, he knows no shame;
but I am ashamed to come to thy door in his company.

31
ტუსაღი

– მარქვი ტუსაღო, ვინ დაგადო შენ ეგ დუშაყი?
– ჩემმა მეუფემ, – ამბობს ტუსაღი.
– ასე მეგონა სიმდიდრისა და ძალაუფლების მწვერვალს მივწვდები,
და გადავმალე ჩემს საუნჯეში ჩემი ბატონის მთელი ქონება.
როდესაც რული წამომერია, იმავ ბატონის ტახტზე მივწექი,
როს გავიღვიძე, უმალ მივხვდი, რომ ამ საუნჯისა მჭირდა მონება.
– მარქვი ტუსაღო, ვინ გაკვერა ჯაჭვის რგოლები?
– მე თავად, დიდი მონდომებით და რუდუნებით.
მეგონა მთელი ცისქვეშეთი ტყვედ მეყოლება,
მე კი დავტკბები უშფოთველი თავისუფლებით.
ნაყოფი მალე მეხილა მსურდა,
უროსა ვცემდი გაშმაგებული
და როცა მისი კვერვა დასრულდა,
როს ჯაჭვად იქცა რგოლთა კრებული,
თავად აღმოვჩნდი დატყვევებული.

31
Prisoner

`Prisoner, tell me, who was it that bound you?’
`It was my master,’ said the prisoner.
`I thought I could outdo everybody in the world in wealth and power,
and I amassed in my own treasure-house the money due to my king.
When sleep overcame me I lay upon the bed that was for my lord,
and on waking up I found I was a prisoner in my own treasure-house.’
`Prisoner, tell me, who was it that wrought this unbreakable chain?’
It was I,’ said the prisoner, who forged this chain very carefully.
I thought my invincible power would hold the world captive
leaving me in a freedom undisturbed.
Thus night and day I worked at the chain
with huge fires and cruel hard strokes.
When at last the work was done
and the links were complete and unbreakable,
I found that it held me in its grip.’

32
თავისუფალი სიყვარული

ვისაც ვუყვარვარ ამ ცისქვეშეთში, სუყველას ჩემი სურს დაუფლება.
შენს სიყვარულს კი, ყველაზე ძლიერს, არ შეუზღუდავს თავისუფლება.
მათ ეშინიათ, რომ დავივიწყებ და დატოვება არ უნდათ ჩემი.
შენს კი, დღეები დღეებს მიჰყვება და ჩემს წინაშე არასდროს ჩნდები.
და თუ ამ გულში არა გაქვს ბინა, თუ ჩემი ლოცვა შენზედ არ ესავს,
ჩემდამი შენი ზღვა სიყვარული მაინც მოელის სიყვარულს ჩემსას.

32
Free Love

By all means they try to hold me secure who love me in this world.
But it is otherwise with thy love which is greater than theirs,
and thou keepest me free.
Lest I forget them they never venture to leave me alone.
But day passes by after day and thou art not seen.
If I call not thee in my prayers, if I keep not thee in my heart,
thy love for me still waits for my love.

33

ერთ დღეს მათ სახლში მომაკითხეს და ასე მითხრეს
– შენს საცხოვრისში დავჯერდებით უმცირეს სივრცეს.
შემწედ გვიგულე ღმერთისადმი მსახურებისა,
ვიკმარებთ ჩვენს წილს მისი უხვი მოწყალებისა.
და შემდეგ მშვიდად და მორჩილად მისხდნენ კუთხეში.
მაგრამ უკუნში ვიგრძენ ძვინვა, დუჟის მთხეველი,
და ვით შეიჭრა სალოცავში ძალა უხეში
და რა სიხარბით განმიძარცვა საკურთხეველი.

33

When it was day they came into my house and said,
`We shall only take the smallest room here.’
They said, `We shall help you in the worship of your God
and humbly accept only our own share in his grace’;
and then they took their seat in a corner and they sat quiet and meek.
But in the darkness of night I find they break
into my sacred shrine, strong and turbulent,
and snatch with unholy greed the offerings from God’s altar.

34
ჩემი ნატამალი

ნატამალიღა დავრჩე ნეტავი,
რათა გითხრა, რომ მე უკვე შენ ხარ,
დე ნებაც დამრჩეს გაუბედავი,
რომ შენ შეგიგრძნო ყოველთვის, ყველგან,
რომ ყველაფრისთვის მოვიდე შენთან,
შენს სიყვარულში გავლიო დღენი,
დე ისე ცახე რამ დარჩეს ჩემგან,
რომ ვეღარ შევძლო დაფარვა შენი.
ედაროს ხუნდი ნალევ ტოილოს
და იქცეს შიბად შენი ნებისა,
შენმა მიზანმა ამიყოლიოს,
ტყვედა მყოს შენი ტრფიალებისა.

34
Little of Me

Let only that little be left of me
whereby I may name thee my all.
Let only that little be left of my will
whereby I may feel thee on every side,
and come to thee in everything,
and offer to thee my love every moment.
Let only that little be left of me
whereby I may never hide thee.
Let only that little of my fetters be left
whereby I am bound with thy will,
and thy purpose is carried out in my life
—and that is the fetter of thy love.

35
გონება შიშის გარეშე

სად გონება შიშს არა ცნობს და თავია შემართული,
სად შეაღებ თავისუფლად საწადელი ცოდნის კარებს,
სად სამზეო ეზოებად ჯერ არის შერაგვული,
სადაც სიტყვა ჭეშმარიტის სიღრმეთაგან მოწანწკარებს,
სადაც ლტოლვა არ იღლება, როს სრულყოფის სწადს მიგნება,
სადაც განსჯის ნათელ ნაკადს სავალი არ ეკარგება
მკვდარ ჩვევათა თალხი სილის უსამანო ბარქანებში,
სად გონებას მორჩილებით მისდევს აზრი და ქმედება –
მეუფეო, დე მამულმა გაიღვიძოს ამ ედემში.

35
Mind Without Fear

Where the mind is without fear and the head is held high;
Where knowledge is free;
Where the world has not been broken up
into fragments by narrow domestic walls;
Where words come out from the depth of truth;
Where tireless striving stretches its arms towards perfection;
Where the clear stream of reason
has not lost its way into the dreary desert sand of dead habit;
Where the mind is led forward by thee into ever-widening thought and action—
Into that heaven of freedom, my Father, let my country awake.

36
ძალა მომეც

ღმერთო, ამას გევედრები – მომაქციე მე სვიანად,
ჩემი გულის ბოგანობა ამოძირკვე ფესვიანად.
ძალა მომეც შევეთვისო ლხენასა თუ მწუხარებას.
ძალა მომეც სიყვარულით ვეწეოდე მსახურებას.
ძალა მომეც რომ არასდროს არ განვუდგე ძირს დაცემულს,
და მუხლი არ მოვუყარო თავხედობას, ძალმიცემულს.
ძალა მომეც, გონი ჩემი ავარიდო წვრილმან ვნებას,
ხოლო ძალა მივაჩვიო შენი ნების მორჩილებას.

36
Give Me Strength

This is my prayer to thee, my lord—strike,
strike at the root of penury in my heart.
Give me the strength lightly to bear my joys and sorrows.
Give me the strength to make my love fruitful in service.
Give me the strength never to disown the poor
or bend my knees before insolent might.
Give me the strength to raise my mind high above daily trifles.
And give me the strength to surrender my strength to thy will with love.

37
გაწყვეტილი გზა-სავალი

მეგონა თუ საცა არის ხეტიალი დასრულდება,
ქანცის სრულად გაწყვეტამდე გამიწყდება გზა-სავალი,
გათავდება საგზალი და ის დროც მალე დამიდგება,
რომ მდუმარე უკუნეთში ვძებნო თავის შესაფარი.
მაგრამ ვატყობ, უსამანო არის ჩემში შენი ნება.
როცა სიტყვა დრომოჭმული ენაზედვე იფერფლება,
გულში სულ სხვა ჰანგი ჩნდება, უფრო ლაღი, უფრო მეტი
და იქ, სადაც ყველა ძველი ნაკვალევი იკარგება,
ახალი და საოცარი იბადება ცისქვეშეთი.

37
Closed Path

I thought that my voyage had come to its end
at the last limit of my power,—that the path before me was closed,
that provisions were exhausted
and the time come to take shelter in a silent obscurity.
But I find that thy will knows no end in me.
And when old words die out on the tongue,
new melodies break forth from the heart;
and where the old tracks are lost,
new country is revealed with its wonders.

38
მხოლოდ შენ

დე იმეოროს გულმა მარადის – მე მხოლოდ შენი მკლავსო წყურვილი,
რადგან, ნიადაგ რომ მიყოლიებს, ჩემში შობილი ყველა სურვილი,
ძირშივ ყალბია და უმაქნისი.
ვით ჩამუხტულა ღამის წიაღში ნათლის იმედი, ბინდით ბურვილი,
ასევე ჩემი შეუცნობელი სიღრმეებიდან კივილი ისმის
– მე შენ მწყურიხარ, შენ ერთადერთი!
როგორც გრიგალი, გარდარეული, იმ სიმშვიდეში ეძებს დასასრულს,
რომელსაც ლამის შეალეწოს მბორგალი მკერდი,
ჩემი ამბოხიც ამგვარად ებრძვის ძალუმ სიყვარულს, შენდამი აღძრულს
და არა ცხრება ძახილი მკვეთრი
– მე შენ მწყურიხარ, შენ ერთადერთი!

38
Only Thee

That I want thee, only thee—let my heart repeat without end.
All desires that distract me, day and night,
are false and empty to the core.
As the night keeps hidden in its gloom the petition for light,
even thus in the depth of my unconsciousness rings the cry
—`I want thee, only thee’.
As the storm still seeks its end in peace
when it strikes against peace with all its might,
even thus my rebellion strikes against thy love
and still its cry is
—`I want thee, only thee’.

39
განძარცვული გული

ოდეს გული ხდება კერკეტი და კეში,
დამანთხიე მიტევების თქეში,
ოდეს ჩვენს ყოფაში მოწყალება ქრება,
მომაგებე ჰანგთა აზვირთება.
ოდეს სადაგ საქმეს ზავთი ემატება, რაიც ყველა მხრიდან მეღობება,
მო, სიჩუმის ღმერთო, გელი მოწიწებით, მომიცავი სიმშვიდით და შვებით.
ოდეს ჩემი გული, ტლუ და განძარცვული, ეტუზება კუთხეს, გალურსული,
მეუფეო ჩემო, შემოლეწე კარი და მეფურად სული დაიპყარი.
ოდეს ამაოთა ზმანებათა წყება გონს დაბინდავს ცდუნებით და ბუქით,
ჩემო სხივთამფენო და ფხიზელო მარად, მოდი შენი ჭექითა და შუქით.

39
Beggarly Heart

When the heart is hard and parched up,
come upon me with a shower of mercy.
When grace is lost from life,
come with a burst of song.
When tumultuous work raises its din
on all sides shutting me out from beyond,
come to me, my lord of silence,
with thy peace and rest.
When my beggarly heart sits crouched, shut up in a corner,
break open the door, my king, and come with the ceremony of a king.
When desire blinds the mind with delusion and dust, O thou holy one,
thou wakeful, come with thy light and thy thunder.

40

ამ გულს, დახრუკულს, ამდენი დღეა, არ უნახია სისველის მსგავსი,
ციბოლო არის ავად შიშველი, ფთილა ღრუბელიც არა ჩანს არსით.
და არც ნიშანი იმის, რომ გრილი შხაპუნა წვიმით გატყდება ნავსი.
გამოაგზავნე ავი გრიგალი, სიკვდილით ქუში, თუკი გსურს ასე,
ელვის შოლტები კიდით კიდემდე გაატყლაშუნე ამღვრეულ ცაზე,
ოღონდ გაიხმე მეუფევ ჩემო ეს ხვატი, ჩუმი და გამჭვალავი,
უძრავი, მწველი, დაუნდობელი, უსასოობით გულის მწალავი,
დაე დაეშვას მაღლით ღრუბელი ნიშნად მოწყალე შენი ნებისა,
ვით ცრემლიანი თვალები დედის დღეებში მამის მრისხანებისა.

40

The rain has held back for days and days, my God, in my arid heart.
The horizon is fiercely naked—not the thinnest cover of a soft cloud,
not the vaguest hint of a distant cool shower.
Send thy angry storm, dark with death, if it is thy wish,
and with lashes of lightning startle the sky from end to end.
But call back, my lord, call back this pervading silent heat,
still and keen and cruel, burning the heart with dire despair.
Let the cloud of grace bend low from above
like the tearful look of the mother on the day of the father’s wrath.

41

ყველაზე უკან რად დგახარ ჩემო, ჩრდილში დამალვას რად ხარ ჩვეული?
გზიდან ხელის კვრით გიშორებს ყველა, არარაობად ხარ მიჩნეული.
მე კი საშენოდ გაშლილი ძღვენით ვდგავარ და გელი გულგალეული,
ცარიელდება კალათი ჩემი, გამვლელებს მიაქვთ თითო პეული.
გავიდა დილა, მიჰყვა შუადღე, თვლემად მიმდრეკენ მწუხრის ბინდები,
მგზავრნი ამრეზით გადმომხედავენ, მე კი სირცხვილით გავირინდები.
ვზივარ ღარიბი მოახლესავით, სახეზე კალთააფარებული,
როცა მკითხავენ თუ რას მოველი, თვალებს დაბლა ვხრი დადუმებული.
მათ ვით გავანდო, რომ შენ მოგელი და რომ შენ მოსვლის მომეც პირობა.
ვით გავამხილო, რომ შემიძლია მოგიძღვნა მხოლოდ ძღვენთამწირობა.
ვაგლახ, ჩავმარხე ამპარტავნება გულის იდუმალ ლაბირინთებში.
ბალახში ვზივარ და ცას ავცქერი, შენი მოვლენის ნატვრად მივეშვი,
ოქროსფრთიანით ვით მოხვალ ეტლით, და ვით გიცქერენ გაოგნებული,
როს გარდმოხდები კოფოდან, რათა ზე აღმიტაცო მტვერდადებული,
შენს გვერდით დამსვა მდაბიო, კდემით და სიამაყით ათრთოლებული,
ვითარცა ლერწი ზაფხულის ქიზით.
გარნა დრო გადის და არსით ისმის ეტლის ბორბალთა ამო ძგრიალი.
მიდი-მოდიან პროცესიები, დიდებული და ხმაურიანი.
ოდენ შენ გინდა სუყველას მიღმა რომ დარჩე ჩრდილში გარინდებული?
ოდენ მე უნდა გელოდო ცრემლით და ფუჭი სევდით დავკოდო გული?

41

Where dost thou stand behind them all, my lover, hiding thyself in the shadows?
They push thee and pass thee by on the dusty road, taking thee for naught.
I wait here weary hours spreading my offerings for thee, while passers-by
come and take my flowers, one by one, and my basket is nearly empty.
The morning time is past, and the noon. In the shade of evening my eyes are drowsy with sleep.
Men going home glance at me and smile and fill me with shame.
I sit like a beggar maid, drawing my skirt over my face,
and when they ask me, what it is I want, I drop my eyes and answer them not.
Oh, how, indeed, could I tell them that for thee I wait, and that thou hast promised to come.
How could I utter for shame that I keep for my dowry this poverty.
Ah, I hug this pride in the secret of my heart.
I sit on the grass and gaze upon the sky and dream of the sudden splendour of thy coming
all the lights ablaze, golden pennons flying over thy car, and they at the roadside standing agape,
when they see thee come down from thy seat to raise me from the dust,
and set at thy side this ragged beggar girl a-tremble with shame and pride,
like a creeper in a summer breeze.
But time glides on and still no sound of the wheels of thy chariot.
Many a procession passes by with noise and shouts and glamour of glory.
Is it only thou who wouldst stand in the shadow silent and behind them all?
And only I who would wait and weep and wear out my heart in vain longing?

42
გამგზავრება

დილით დავთქვით ჩურჩულით, რომ ნავით გავცურდებოდით,
მხოლოდ ორნი და ვერავინ ვერ გაიგებს ამავდროს
ჩვენს ხეტიალს, უმიზნოს და უგზო-უმისამართოს.
შენ მომისმენ მომღიმარი, ოკეანის ლივლივში,
და ღიღინი იძარღვება, ხდება ჰანგი, მბორგავი,
აქოჩრილი ზვირთის დარი, სიტყვით შეუბორკავი.
ნუთუ ჯერ არ დადგა ჟამი?
სამუშაკო დარჩა რამე?
გახე, მწუხრის ბინდბუნდები ნაპირს ეფინებიან,
მიმცხრალ შუქში ზღვის ფრინველნი ბუდეს ეშურებიან.
არვინ იცის ჩვენი ნავი ჯაჭვებს როდის აიხსნის
და, ვით ბოლო ათინათი დაისის,
მოძალებულ ბნელში ჩაიბჟუტება.

42
Sail Away

Early in the day it was whispered that we should sail in a boat,
only thou and I, and never a soul in the world would know of this our
pilgrimage to no country and to no end.
In that shoreless ocean,
at thy silently listening smile my songs would swell in melodies,
free as waves, free from all bondage of words.
Is the time not come yet?
Are there works still to do?
Lo, the evening has come down upon the shore
and in the fading light the seabirds come flying to their nests.
Who knows when the chains will be off,
and the boat, like the last glimmer of sunset,
vanish into the night?

43
მარადიულობის ბეჭედი

ეს იყო დღე, როდესაც მე შენს დანახვას არ ველოდი,
და როს გულში ვიღაც უცხო გამვლელივით გამიარე,
მეუფეო, აღმიბეჭდე, ბეჭდით მარადიულობის,
ჩემი ყოფის არაერთი გაელვება წამიერი.
და დღეს, როცა ხსოვნას მოსწვდა მათი ლანდი, შორეული,
ვცან, რომ მტვერში გაფანტულან მივიწყებულ, სადაგ დღეთა
სალხინო და სადარდებელ მოგონებებს შერეული
და ამ მტვერში მობურჭალეს რატომ ზურგს არ მაქცევ ნეტა,
ხოლო შენი ფეხის ხმა კი, ჩემს ოთახში რასაც ვისმენ,
იგივეა, რაიც ექო, ვარსკვლავიდან ვარსკვლავისკენ.

43
Signet of Eternity

The day was when I did not keep myself in readiness for thee;
and entering my heart unbidden even as one of the common crowd,
unknown to me, my king, thou didst press the signet of eternity
upon many a fleeting moment of my life.
And today when by chance I light upon them and see thy signature,
I find they have lain scattered in the dust mixed
with the memory of joys and sorrows of my trivial days forgotten.
Thou didst not turn in contempt from my childish play among dust,
and the steps that I heard in my playroom
are the same that are echoing from star to star.

44
სად სინათლეს დასდევს ჩრდილი

განცდა მიპყრობს სასიმღერო,
მოლოდინით გავცქერ სივრცეს,
სად სინათლეს მისდევს ჩერო
და თქეშელა მოსდევს სიცხეს.
იფრინდათა, უცხო მხარის,
მოსალმება და კვლავ ლტოლვა
თავის გზით.
გულს უხარის
სიოს ამო მიმოქროლვა.
აისიდან დაისამდე ზღურბლზე ვზივარ, რადგან ვიცი,
რომ ერთხელაც მოვა წამი, წამი შენი დანახვისა,
მანამდე კი კენტად მჯდომი ვღიღინებ და მეღიმება.
მანამდე კი ჰაერს ბიდნავს სასოების სურნელება.

44
Where Shadow Chases Light

This is my delight,
thus to wait and watch at the wayside
where shadow chases light
and the rain comes in the wake of the summer.
Messengers, with tidings from unknown skies,
greet me and speed along the road.
My heart is glad within,
and the breath of the passing breeze is sweet.
From dawn till dusk I sit here before my door, and I know
that of a sudden the happy moment will arrive when I shall see.
In the meanwhile I smile and I sing all alone.
In the meanwhile the air is filling with the perfume of promise.

45
ჩუმი ნაბიჯები

ნუთუ თქვენ არ გსმენიათ მისი ჩუმი ფეხის ხმა?
ის მოდის, მოდის, მოდის.
ყოველ წამს და მარადჟამ,
ყოველღე და ყოველღამ ის მოდის, მოდის, მოდის.
ბევრი ჰანგი შემითხზავს, ნაირგვარი განწყობის
გარნა მათი კაულებში გამუდმებით ეს ისმის:
– ის მოდის, მოდის, მოდის.
სურნელოვან დღეებში მოჩახჩახე აპრილის,
ურმანი ტყის ბილიკით
ის მოდის, მოდის, მოდის.
მოთქვარშალე წყვდიადში ივლისის ღამეების,
ეტლით, ჭექა-ქუხილით დამუხტული ღრუბლების,
ის მოდის, მოდის, მოდის.
ნაღვლის შემდგომ ნაღვლისას ტერფი მისი ქელავს გულს
და ამ შეხების გამო ვეღარ ვიტევ სიხარულს.

45
Silent Steps

Have you not heard his silent steps?
He comes, comes, ever comes.
Every moment and every age,
every day and every night he comes, comes, ever comes.
Many a song have I sung in many a mood of mind,
but all their notes have always proclaimed,
`He comes, comes, ever comes.’
In the fragrant days of sunny April through the forest path
he comes, comes, ever comes.
In the rainy gloom of July nights on the thundering chariot of clouds
he comes, comes, ever comes.
In sorrow after sorrow it is his steps that press upon my heart,
and it is the golden touch of his feet that makes my joy to shine.

46
რა დროიდან

ნეტავ ჩემსკენ რა დროიდან
მოისწრაფი შესახვედრად,
ან მნათობნი სამუდამოდ როგორ დაგმალავენ ჩემგან.
ხშირად, დილა-საღამოთი, შენი ფეხის ხმა მესმოდა,
შენი მაცნე გულს აღწევდა და ფარულად მომიხმობდა.
ვერ გავიგე, ნეტავ რატომ მეუფლება ახლა ჟრჟოლა,
ანდა სიხარულის განცდამ გული რატომ ამიჩქროლა.
თითქოს დადგა დრო, როდესაც ხამს საქმეთა დასრულება
და ჰაერში სუფევს შენი ახლოს ყოფნის სურნელება.

46
Distant Time

I know not from what distant time
thou art ever coming nearer to meet me.
Thy sun and stars can never keep thee hidden from me for aye.
In many a morning and eve thy footsteps have been heard
and thy messenger has come within my heart and called me in secret.
I know not only why today my life is all astir,
and a feeling of tremulous joy is passing through my heart.
It is as if the time were come to wind up my work,
and I feel in the air a faint smell of thy sweet presence.

47

მის ამაო მოლოდინში ლამის თავზე დამთევია.
ახლა ვშიშობ არ მოადგეს ჩემს ეზო-კარს გამთენია,
ღამისტეხით მოქანცული როცა ძილად მივეშვები.
გზა განუხვნეთ, ნუ აბრკოლებთ, თუ ხართ ჩემი მეგობრები.
თუ ფეხის ხმას ვერ გავიგებ, თქვენც მადროვეთ მაშინ ძილი.
არც ის მინდა, მაღვიძებდეს ფრინველების მოძახილი,
არც მეჯლისზე, გარიჟრაჟის, გრგვინვა ქართა, ბობოქართა.
მსურს მეძინოს, გინდაც იგი იჩქით მოდგეს ჩემს ჭიშკართან.
აჰ, ეს ძილი, რაიც უნდა გაქრეს მისი შეხებისას.
აჰ, ეს თვალნი, ასახელად რომ ელიან ღიმილს მისას,
ოდეს იგი იბადება, ვით ზმანება ძილის, მდორის.
დე წარმოდგეს, ვით პირველი ფორმათა და სხივთა შორის.
დაე მექცეს მზერა მისი სიხარულით გაბრუებად
და ჩემს თავთან დაბრუნება იქცეს მასთან დაბრუნებად.

47

The night is nearly spent waiting for him in vain.
I fear lest in the morning he suddenly come to my door
when I have fallen asleep wearied out.
Oh friends, leave the way open to him – forbid him not.
If the sounds of his steps does not wake me, do not try to rouse me, I pray.
I wish not to be called from my sleep by the clamorous choir of birds,
by the riot of wind at the festival of morning light.
Let me sleep undisturbed even if my lord comes of a sudden to my door.
Ah, my sleep, precious sleep, which only waits for his touch to vanish.
Ah, my closed eyes that would open their lids only to the light of his smile
when he stands before me like a dream emerging from darkness of sleep.
Let him appear before my sight as the first of all lights and all forms.
The first thrill of joy to my awakened soul let it come from his glance.
And let my return to myself be immediate return to him.

48
მოგზაურობა

ჩიტთა გალობამ ჭევლი აშალა დილის სიჩუმის ოკეანეზე;
ყვავილები კი, ხალისით სავსე, ისხდნენ ჩვენი გზის თანითანაზე;
ხოლო ღრუბელთა ღიობებიდან ჩამოიღვარა ოქროს ღვარები,
ჩვენ კი ვერაფერს ვეღარ ვხედავდით, ჩვენი მიზნისკენ ანაჩქარები.
არცა სიმღერა, არც მორინება
და არც დახლებზე თვალის შევლება;
არც საუბარი, არც გაღიმება,
არც შეყოვნება და შენელება.
ნაბიჯი გახდა სულ უფრო ჩქარი, დროს გავედევნეთ თავგამეტებით.
უკვე დაიპყრო მზემ შუბის ტარი და აგურგურდნენ ჩრდილში მტრედები.
შუადღის ხვატში ხმელი ფოთლები მოფრიალებდნენ ხის კენწეროდან.
ყმაწვილი მწყემსი ლეღვის ჩეროში თვლემდა და ფერად სიზმარს ელოდა,
და მეც მივწექი იქვე, წყაროსთან,
მოლს ჩავეხუტე ძალმილეული.
თანამგზავრებმა ქირდვით დამხედეს
და წარისწრაფნენ თავაწეული;
მათ არ სჩვეოდათ უკან ცქერა და დასვენება;
წავიდნენ, გადნენ ცისფერ ბინდში, წინ მოჩქარენი.
გადაიარეს ველ-მინდვრები, გორა-სერები
და გადასერეს საოცარი, შორი მხარენი.
დიდება თქვენდა გმირო ყარიბნო, პატივში იყოს თქვენი სახელი!
ქირდვა-მუნათმა მაიძულა წამოვმდგარიყავ,
გარნა ვერ ჰპოვა ჩემი სულის გამოძახილი.
მე დავიწყებას მივეცი თავი სიღრმეში ამო მორჩილებისა
– ჩრდილში მიმქრალი ნეტარებისა.
მზით მოქარგული სიმშვიდე კი მწვანე ბინდებად
გულის გარშემო ფთილა-ფთილა შემოიკრიბა.
მე დამავიწყდა რად ვისურვე ამ გზით კირთება
და უბრძოლველად მივანებე ჩემი ფიქრები
ჰანგებს და ლანდებს, ახლართულებს ლაბირინთებად.
ბოლოს კი, როცა გამოვიღვიძე და ეს ბურანი როცა გათავდა,
შენ დაგინახე, იდექი თავთით და ეგ ღიმილი ძილს მიფანტავდა.
არადა შიში მქონდა რარიგი, რომ ეს გზა არის სულის დამცლელი
და რომ შენამდე მოღწევა იყო გაუსაძლისი და მომქანცველი!

48
The Journey

The morning sea of silence broke into ripples of bird songs;
and the flowers were all merry by the roadside;
and the wealth of gold was scattered through the rift of the clouds
while we busily went on our way and paid no heed.
We sang no glad songs nor played;
we went not to the village for barter;
we spoke not a word nor smiled;
we lingered not on the way.
We quickened our pace more and more as the time sped by.
The sun rose to the mid sky and doves cooed in the shade.
Withered leaves danced and whirled in the hot air of noon.
The shepherd boy drowsed and dreamed in the shadow of the banyan tree,
and I laid myself down by the water
and stretched my tired limbs on the grass.
My companions laughed at me in scorn;
they held their heads high and hurried on;
they never looked back nor rested;
they vanished in the distant blue haze.
They crossed many meadows and hills,
and passed through strange, far-away countries.
All honor to you, heroic host of the interminable path!
Mockery and reproach pricked me to rise,
but found no response in me.
I gave myself up for lost
in the depth of a glad humiliation
—in the shadow of a dim delight.
The repose of the sun-embroidered green gloom
slowly spread over my heart.
I forgot for what I had traveled,
and I surrendered my mind without struggle
to the maze of shadows and songs.
At last, when I woke from my slumber and opened my eyes,
I saw thee standing by me, flooding my sleep with thy smile.
How I had feared that the path was long and wearisome,
and the struggle to reach thee was hard!

49

შენ ჩამობრძანდი საბრძანისიდან და მოდექ ჩემი ქოხმახის კართან.
ვმღერდი ოთახის კუთხეში კენტად და შენს ყურს ჩემი ნამღერი დახვდა.
შენ ჩამობრძანდი და დადექი ქოხმახის კართან.
ბევრი მგოსანი გარტყია ირგვლივ და სიმღერა ჟღერს მარად ახალი.
მაგრამ უწაფის უბრალო ჰანგმა ჰპოვა შენს გულში გამოძახილი.
ეს ნაღვლიანი, მარტივი კილო იქცა ნაწილად სამყაროს ჰანგთა
და ამის ჯილდოდ, ყვავილით ხელში, შენ მოდექ ჩემი ქოხმახის კართან.

49

You came down from your throne and stood at my cottage door.
I was singing all alone in a corner, and the melody caught your ear.
You came down and stood at my cottage door.
Masters are many in your hall, and songs are sung there at all hours.
But the simple carol of this novice struck at your love.
One plaintive little strain mingled with the great music of the world,
and with a flower for a prize you came down and stopped at my cottage door.

50

მე ვმათხოვრობდი სოფლის შარაზე, კარიდან კარად,
როდესაც შენი ოქროს ეტლი დავლანდე შორით,
თითქოს ზმანება, დიდებული, შემომეფეთა
და გავიოცე – ვინ არს იგი, მეფე მეფეთა!
წამოიმართა იმედი ჩემი – ნუთუ მეშველა განგებით ძლეულს;
ვიდექ, ველოდი მოწყალებას, ლოცვის გარეშეს, და ძვირფასეულს,
გარშემო მტვერში ვრცლად მიმობნეულს.
ეტლი შეჩერდა ჩემს სიახლოვეს, შენი მზერა კი ჩემზე შეჩერდა,
ჩამოხვედი და მომღიმარი მოხვედი ჩემთან.
და მე ვიგრძენი, რომ ნატვრა ხდება, შუქი მოადგა ცხოვრების ღამეს,
ამ დროს კი ხელი გამომიწოდე და შემეკითხე: „გაიღებ რამეს?“
ო, რა მეფური საქციელია, რომ გაუშვირო მათხოვარს ხელი!
მე დავიბენი და შევყოყმანდი, რამეთუ იყო მოულოდნელი
და ამოვიღე თოფრიდან ნელა მარტოდენ ერთი ხორბლის მარცვალი.
გარნა რაოდენ გავოცდი, ოდეს საღამოს ჩემი თოფრა დავცალე
და იმდღევანდელ მწირ ნაშოვარში ერთი მარცვლი ოქროც ერია.
და მე ავტირდი, რომ ჩემი გული ასეთ გამოცდას ვერ მოერია.

50

I had gone a-begging from door to door in the village path,
when thy golden chariot appeared in the distance
like a gorgeous dream and
I wondered who was this King of all kings!
My hopes rose high and methought my evil days were at an end,
and I stood waiting for alms to be given unasked and for wealth
scattered on all sides in the dust.
The chariot stopped where I stood. Thy glance fell on me
and thou camest down with a smile.
I felt that the luck of my life had come at last.
Then of a sudden thou didst hold out thy right hand and say „What hast thou to give to me?“
Ah, what a kingly jest was it to open thy palm to a beggar to beg!
I was confused and stood undecided,
and then from my wallet I slowly took out the least little grain of corn and gave it to thee.
But how great my surprise when at the day’s end I emptied my bag on the floor
to find a least little gram of gold among the poor heap.
I bitterly wept and wished that I had had the heart to give thee my all.

51

ბინდი მოხშირდა. დღემ მოილია საფორიაქო. ჟამია წყნარი.
როცა გვეწვია ბოლო სტუმარი, ჩავრაზეთ სოფლის მთავარი კარი.
მავანმა კი თქვა, რომ ჯერ ადრეა, რომ მეუფეა ჯერ მოსასვლელი.
ჩვენ გაგვეცინა და ვუპასუხეთ – ეს არის ყოვლად შეუძლებელი!
ამ დროს გავიგეთ ხმაური კარის და ვთქვით, რომ არის ცელქობა ქარის.
ჩვენ მოვემზადეთ დასაძინებლად და როცა ჩაქრა სუყველა კვარი,
მავანმა კვლავ თქვა, რომ ეს მაცნეა, ჩვენს კართან მდგარი.
ჩვენ გაგვეცინა და ვუპასუხეთ, რომ ცელქობს ქარი.
შუაღამისას კვლავ მოისმა ხმა უცნაური.
ჩვენ, ძილ-ბურანში მყოფებს გვეგონა, რომ იყო შორი მეხის ხმაური.
შეტოკდა მიწა, იძრა კედლები, ძილი გაგვიფრთხა, იყო გვიანი.
მავანმა კი თქვა, რომ ეს ხმა იყო ეტლის გრიალი.
– არა, ეს იყო ღრუბელთა შინა! – გვალუღლუღებდა ჩვენ ძილ-ბურანი.
ჯერ ისევ ღამის იდგა წკვარამი, რომ აგუგუნდნენ დოლ-დამბურანი.
უცბად გაისმა – ნუღარ აყოვნებთ! ჟამი დამდგარა გაღვიძებისა!
ჩვენ კი ხელები მივიდეთ გულზე, ნიშნად ძალიან შეშინებისა.
მავანი ამბობს – აბა გახედეთ, ეს ალამია ჩვენი მეფისა!
ჩვენ ავიშალეთ შეძახილებით – დრო აღარ არის დაყოვნებისა!
მეფე მოვიდა, გარნა სად არის ჩირაღდნები და ყვავილწნულობა?
სად არის ტახტი, რაზედაც სუფევს? ან სრა სად არის ან მორთულობა?
მავანი ამბობს – ეს გნიასია ფუჭი და მცდარი!
შიშველი ხელით შეეგებეთ და შიშველ სენაკში შეუღეთ კარი.
აახმიანეთ ქანარანი ნიშნად სიახლის!
ღამის უკუნში მოვიდა მეფე ჩვენი პირქუში და ბნელი სახლის.
ხოლო ზეცაში გრუხუნი ისმის და ელვა უკუნს ნაპერწკალს ახლის.
გამოიტანე, სადმე ეზოში ნახე ადგილი ჭილოფის, ძველის.
ჭექა-ქუხილთან ერთად გვეახლა მეუფე ღამის, სულისშემძვრელის.

51

The night darkened. Our day’s works had been done.
We thought that the last guest had arrived for the night and the doors in the village were all shut.
Only some said the king was to come.
We laughed and said „No, it cannot be!“
It seemed there were knocks at the door and we said it was nothing but the wind.
We put out the lamps and lay down to sleep.
Only some said, `It is the messenger!’
We laughed and said „No, it must be the wind!“
There came a sound in the dead of the night.
We sleepily thought it was the distant thunder.
The earth shook, the walls rocked, and it troubled us in our sleep.
Only some said it was the sound of wheels.
We said in a drowsy murmur, „No, it must be the rumbling of clouds!“
The night was still dark when the drum sounded.
The voice came „Wake up! delay not!“
We pressed our hands on our hearts and shuddered with fear.
Some said, „Lo, there is the king’s flag! “
We stood up on our feet and cried „There is no time for delay! “
The king has come – but where are lights, where are wreaths?
Where is the throne to seat him? Oh, shame! Oh utter shame!
Where is the hall, the decorations?
Someone has said, „Vain is this cry!
Greet him with empty hands, lead him into thy rooms all bare! “
Open the doors, let the conch-shells be sounded!
in the depth of the night has come the king of our dark, dreary house.
The thunder roars in the sky. The darkness shudders with lightning.
Bring out thy tattered piece of mat and spread it in the courtyard.
With the storm has come of a sudden our king of the fearful night.

52

ვერ გაგიბედე მეთხოვა შენთვის ვარდის გვირგვინი, ყელს რომ გეკიდა.
დილას ველოდი, რომ წასულიყავ და იქნებ რამე ამეკრიბა სარეცელიდან.
გამთენიისას ვარდის გაცვენილ ფურცლებს ვეძებდი ათრთოლებული.
მაგრამ, ავაჰ მე, ნაცვლად რა ვნახე, ტრფიალის ნიშნად დატოვებული…
არცა ყვავილი, არც საკმეველი, არც სურნელოვან წყალთა თასები,
არამედ ხრმალი, ალად მკვესები, მძიმე, ვითარცა მეხის დაცემა.
ჩვილი სხივები განთიადისა შენს საწოლზეა მიმოფანტული.
– რა გიპყრიაო ხელთ დედაკაცო? – აისის ჩიტის მესმის ჟღურტული.
არცა ყვავილი, არც საკმეველი, არც სურნელოვან წყალთა თასები,
ეს არის შენი ხრმალი, მკვესები.
ვზივარ და ვფიქრობ გამოცანაზე – ეს საბოძვარი ნეტავ რას ნიშნავს
და, ვერც ადგილი მომინახია, სადაც შევძლებდი დამალვას მისას.
მე მერცხვინება მისი ტარება ასე სასალი, სათუთი ხელით,
გარნა ვიქნები მარად ამაყი შენგან მოძღვნილი ამ განსაცდელით.
აღარ მექნება არაფრის შიში, ყველა ჩემს ომში შენ დაიგრგვინებ.
შენგან მეგზურად სიკვდილი მერგო, მე კი სიცოცხლით დავაგვირგვინებ.
ეს ხრმალი მარად ჩემთან იქნება, შემოვილეწო რათა ხუნდები,
ამ სამზეოში შიშს აღარასდროს დავუბრუნდები…
და მოვიშორებ ამიერიდან ყველა უმაქნის ზიზილ-პიპილას.
მეუფევ გულის, აწ ვერასოდეს ვეღარ მიხილავ უმწეოდ მტირალს.
აღარ ვიქნები ასე უნებო, რაკიღა გვერდით სულ მეგულები.
შენ სამკაულად საკუთარი ხრმალი მიბოძე.
აღარ მსურს ფუჭი სამკაულები!

52

I thought I should ask of thee – but I dared not – the rose wreath thou hadst on thy neck.
Thus I waited for the morning, when thou didst depart, to find a few fragments on the bed.
And like a beggar I searched in the dawn only for a stray petal or two.
Ah me, what is it I find? What token left of thy love?
It is no flower, no spices, no vase of perfumed water.
It is thy mighty sword, flashing as a flame, heavy as a bolt of thunder.
The young light of morning comes through the window and spread itself upon thy bed.
The morning bird twitters and asks, „Woman, what hast thou got?“
No, it is no flower, nor spices, nor vase of perfumed water – it is thy dreadful sword.
I sit and muse in wonder, what gift is this of thine.
I can find no place to hide it.
I am ashamed to wear it, frail as I am, and it hurts me when press it to my bosom.
Yet shall I bear in my heart this honour of the burden of pain, this gift of thine.
From now there shall be no fear left for me in this world, and thou shalt be victorious in all my strife.
Thou hast left death for my companion and I shall crown him with my life.
Thy sword is with me to cut asunder my bonds,
and there shall be no fear left for me in the world.
From now I leave off all petty decorations.
Lord of my heart, no more shall there be for me waiting and weeping in corners,
no more coyness and sweetness of demeanour.
Thou hast given me thy sword for adornment.
No more doll’s decorations for me!

53

მშვენიერია ეგ სამაჯური, ვარსკვლავთა გუნდით მოჭედილი და
ათასფერადი ქვით გაწყობილი.
მაგრამ მას მიჯობს შენი მახვილი, ვიშნუს ფრინველის ფრთად გაშლილი და
დაისის ძოწით პირგაპოხილი.
იგი ჟრიალებს, ვით სიცოცხლის გამოძახილი, ვიდრე სიკვდილი წარტაცებს ნებას.
ელავს ვით წმინდა ალი ყოფისა, ერთი გაკვესით ბუგავს ყველა მიწიერ ვნებას.
მშვენიერია ეგ სამაჯური, ქვები რომ ამკობს ვარსკვლავსაფერი;
მაგრამ ეგ ხრმალი, მეხთა მეუფევ, ისეთი ეშხით არის ნაკვერი,
რომ მაკრთობს მისი შემეცნება და მასზე ფიქრი.

53

Beautiful is thy wristlet, decked with stars and cunningly wrought in myriad-coloured jewels.
But more beautiful to me thy sword with its curve of lightning like the outspread wings
of the divine bird of Vishnu, perfectly poised in the angry red light of the sunset.
It quivers like the one last response of life in ecstasy of pain at the final stroke of death;
it shines like the pure flame of being burning up earthly sense with one fierce flash.
Beautiful is thy wristlet, decked with starry gems;
but thy sword, O lord of thunder, is wrought with uttermost beauty,
terrible to behold or think of.

54

მე არაფერი არ მითხოვია
და არც სახელი გამიმხელია.
ხოლო როდესაც მეთხოვებოდი, ვიდექი ჩუმი და თავდახრილი.
ვიდექი მარტო, ჭის გვერდით, სადაც ხეს გაეფინა ირიბად ჩრდილი.
ქალები სახლის ბილიკს შეუდგნენ, ეპყრათ თუნგები, პირთამდე სავსე,
თან მე მიხმობდნენ – დაგვეწიეო, თორემ შემოდგა მზე შუბის ტარზე.
მე კი რატომღაც არა ვჩქარობდი, უცხო ფიქრებით ვიყავ ტყვეული.
ისე მოხვედი, რომ ფეხის ხმა არ გამიგია. როს შემომხედე, მზერა გქონდა დარდმორეული.
დაღლა გაგიკრთა ხმაში, როდესაც მითხარი, რომ ხარ მგზავრი მწყურვალი.
მე გამოვფხიზლდი საფიქრალისგან და გიწილადე თუნგიდან წყალი.
დამშრიალებდნენ მაღლით ფოთლები, გუგული სტვენდა ბნელი ტევრიდან
და აკაციის მძაფრი სურნელი ჩვენამდე სცემდა მოსახვევიდან.
მე გავილურსე დამორცხვებული, როცა უეცრად სახელი მკითხე.
განა ასეთი რა გაგიკეთე, დამახსოვრება რომ გადაწყვიტე?
ჩემს გულს კი ხსოვნად შემორჩება და გამახსენდება მუდამჟამ თბილად,
ჩემი მეუფის დარწყულება რომ მერგო წილად.
დილა ილევა და ფრინველების გადაძახილმა თანდათან იკლო.
დამშრიალებენ მაღლით ფოთლები, მე კი ვზივარ და ვფიქრობ… და ვფიქრობ.

54

I asked nothing from thee;
I uttered not my name to thine ear.
When thou took’st thy leave I stood silent.
I was alone by the well where the shadow of the tree fell aslant,
and the women had gone home with their brown earthen pitchers full to the brim.
They called me and shouted, „Come with us, the morning is wearing on to noon.“
But I languidly lingered awhile lost in the midst of vague musings.
I heard not thy steps as thou camest. Thine eyes were sad when they fell on me;
thy voice was tired as thou spokest low- „Ah, I am a thirsty traveller.“
I started up from my day-dreams and poured water from my jar on thy joined palms.
The leaves rustled overhead; the cuckoo sang from the unseen dark,
and perfume of bablaflowers came from the bend of the road.
I stood speechless with shame when my name thou didst ask.
Indeed, what had I done for thee to keep me in remembrance?
But the memory that I could give water to thee to allay
thy thirst will cling to my heart and enfold it in sweetness.
The morning hour is late, the bird sings in weary notes,
neem leaves rustle overhead and I sit and think and think.

55

მოქანცულია გული, რული კი ისევ თვალზეა მოკიდებული.
ნუთუ არა გაქვს ჯერ გაგებული,
რომ ეკლებს შორის ყვავილია გაბრწყინებული?
განახვენ თვალნი, განახვენ მეთქი! იცოდე ფასი შენი დროების!
ამ მოკირწყლული ბილიკის ბოლოს, სოფლად უბიწო განმარტოების,
ზის მეგობარი ჩემი ეულად. ნუ მოატყუებ. განახვენ თვალნი!
რა ვუყოთ, თუ ცა იწვის და ბორგავს გულმოდგინებით შუადღის მზისა
და დაბლით სილამ თუკი განფინა ცხელი მანტია მწყურვალებისა.
ყური მიუგდე, გულის სიღრმეში ნუთუ აღარ ჰქრის სილაღის ქარი?
შენს ყოველ ნაბიჯს ნუთუ აღარ ეხმიანება
ტკივილიანი ტკბილი ჰანგით ბილიკის ქნარი.

55

Languor is upon your heart and the slumber is still on your eyes.
Has not the word come to you that the flower
is reigning in splendour among thorns?
Wake, oh awaken! let not the time pass in vain!
At the end of the stony path, in the country of virgin solitude,
my friend is sitting all alone. Deceive him not. Wake, oh awaken!
What if the sky pants and trembles with the heat of the midday sun
– what if the burning sand spreads its mantle of thirst
– Is there no joy in the deep of your heart?
At every footfall of yours, will not the harp of the road
break out in sweet music of pain?

56

აი რად არ აქვს შენს სიხარულს ჩემში საზღვარი.
აი მაღლიდან ჩემთან რატომ გარდამოხვედი.
მეუფევ ცათა, შენი გრძნობა სად იქნებოდა,
მიწაზე მე რომ არ დაგხვედროდი?
შენ მაზიარე საგანძურის შენის ნათებას.
ეს გული თრთოლვით ეგებება შენს აღტაცებას.
შენი ნება კი ჩემს ყოფაში იძენს ხატებას.
მეფევ მეფეთა, სილამაზით ხარ მოკაზმული,
რომ მოხიბლული წარმტაცო გული.
ეგ ტრფიალება ჩაიკარგება შენი მიჯნურის ტრფიალებაში
და ხილულდები ამ სრულყოფილ შეწყვილებაში.

56

Thus it is that thy joy in me is so full.
Thus it is that thou hast come down to me.
O thou lord of all heavens,
where would be thy love if I were not?
Thou hast taken me as thy partner of all this wealth.
In my heart is the endless play of thy delight.
In my life thy will is ever taking shape.
And for this, thou who art the King of kings hast decked thyself
in beauty to captivate my heart.
And for this thy love loses itself in the love of thy lover,
and there art thou seen in the perfect union of two.

57
ნათელი

ნათელო, ჩემო ნათელო, სამყაროს ამავსებელო,
თვალების მომფერებელო
და გულის გამათბობელო!
აჰ, ნათელი როკავს, კარგო, ჩემი ყოფის შუაგულში;
ეგ ნათელი უკრავს, კარგო, სიმებს, გაბმულს სიყვარულში;
ცა იხსნება, ქარი გიჟობს და სიცილი ლაღად დაჰქრის.
და პეპლები შლიან აფრებს თვალუწვდენელ ზღვაში ნათლის.
შროშანი და უცვეთელა ადგას ქეჩოს შუქთა ჩქერის.
ეს ნათელი, ჩაფანტული ოქროს სხივად ღრუბლებს შორის,
სადარია ალმასების უშურველად მიმოსროლის.
სიხალისე, ჩემო ერთო, ფოთლით ფოთოლს გადმოღვარდა
და ზეიმი არის სრული.
ზეციურმა მდინარემ კი ნაპირები დატბორა და
ზღვარს გადასცდა სიხარული.

57
Light

Light, my light, the world-filling light,
the eye-kissing light,
heart-sweetening light!
Ah, the light dances, my darling, at the center of my life;
the light strikes, my darling, the chords of my love;
the sky opens, the wind runs wild, laughter passes over the earth.
The butterflies spread their sails on the sea of light.
Lilies and jasmines surge up on the crest of the waves of light.
The light is shattered into gold on every cloud, my darling,
and it scatters gems in profusion.
Mirth spreads from leaf to leaf, my darling,
and gladness without measure.
The heaven’s river has drowned its banks
and the flood of joy is abroad.

58

დაე ყველა სიხარული შეუერთდეს ჩემს სიმღერას:
– სიხარული, რაიც მიწას ატეხილი ბალახების
სიმწვანეთი გადაფერავს,
– სიხარული, რაიც ცეკვით, ტყუპებს – სიკვდილს და სიცოცხლეს,
მოატარებს წუთისოფელს,
– სიხარული, გრიგალს რომ სდევს და სიცილით აფხიზლებს და
ანჯღრევს ყველა ცოცხლად მყოფელს,
– სიხარული, ჩუმად რომ ზის და ცრემლს აღვრის სატკივარის
გულგადაშლილ ლოტოსს, წითელს,
– სიხარული, მონაპოვარს სრულიად რომ აცამტვერებს
და საერთოდ არ სცნობს სიტყვებს.

58

Let all the strains of joy mingle in my last song –
the joy that makes the earth flow over
in the riotous excess of the grass,
the joy that sets the twin brothers, life and death,
dancing over the wide world,
the joy that sweeps in with the tempest,
shaking and waking all life with laughter,
the joy that sits still with its tears
on the open red lotus of pain,
and the joy that throws everything it has upon the dust,
and knows not a word.

59
ცელქი სიო

დიახ, მე ვიცი, სატრფოვ, გულისა,
რომ ნიშანია სიყვარულისა
– ეს ოქროს შუქი, ფოთლებს თავზე რომ დაცქრიალებს
ეს ღრუბლის გუნდი, ცაზე ზანტად რომ მისრიალებს,
ეს ცელქი სიო, შუბლს გრილად რომ გაუქრიალებს.
დილის ნათელი დატბორავს თვალებს
და ეს გზავნილი გულს ამიჩქარებს.
მიახლოვდა ხატება შენი და მზერა მზერას შეეჩეხება,
ჩემი გული კი შენს ფერხთ ეხება.

59
Passing Breeze

Yes, I know, this is nothing but thy love,
O beloved of my heart
– this golden light that dances upon the leaves,
– these idle clouds sailing across the sky,
– this passing breeze leaving its coolness upon my forehead.
The morning light has flooded my eyes
– this is thy message to my heart.
Thy face is bent from above, thy eyes look down on my eyes,
and my heart has touched thy feet.

60
ზღვის ნაპირი

სამყაროთა ზღვის ნაპირას მოუყრიათ ბავშვებს თავი.
თავს დაჰყურებს ცა, უძირო და უძრავი,
გრიგალმა კი წყლის წიაღი ააშფოთა.
ზღვის ნაპირას უსამანო სამყაროთა
ცეკვითა და ჟრიამულით მოუყრიათ ბავშვებს თავი.
ქვიშისაგან აშენებენ დასახლებებს
ზღვას უსმენენ მიტოვებულ ნიჟარაში,
ფოთლებისგან აკეთებენ ციცქნა გემებს
და უშვებენ უსასრულო სიშორეში.
თამაშობენ პატარები სამყროთა ზღვის ნაპირზე.
მათ არც ცურვა არ იციან და არც ბადის გადასროლა.
მარგალიტის მაძებარნი ნადირობენ მარგალიტზე,
ხოლო ვაჭრებს ხომალდებით გაუმართავთ ზღვაზე სრბოლა.
ბავშვები კი აგროვებენ და ფანტავენ კენჭებს ისევ,
არ ეძებენ განძს დამალულს, არ იციან ბადის სროლა.
ზღვა სიცილით ტალღებს აშლის,
ხოლო ნაპირს ღიმილი აქვს ფერმიხდილი.
ავი ზვირთი აბდაუბდას უმღერს ბავშვებს,
როგორც დედა, აკვანში რომ უწევს ჩვილი.
ზღვა პატარებს ათამაშებს,
ხოლო ნაპირს ღიმილი აქვს ფერმიხდილი.
სამყაროთა ზღვის ნაპირზე მოუყრიათ ბავშვებს თავი.
ქარიშხალი დათარეშობს გზებით დაუკვალავ ცაში.
გემებს, ანძებდალეწილებს, მორევები ნთქავენ შავი,
გარეშემო სიკვდილია, ხოლო ბავშვებს სურთ თამაში.
ზღვის ნაპირზე უსამანო სამყაროთა
არის ბავშვთა თავყრილობა არნახული.

60
Seashore

On the seashore of endless worlds children meet.
The infinite sky is motionless overhead
and the restless water is boisterous.
On the seashore of endless worlds
the children meet with shouts and dances.
They build their houses with sand
and they play with empty shells.
With withered leaves they weave their boats
and smilingly float them on the vast deep.
Children have their play on the seashore of worlds.
They know not how to swim,
they know not how to cast nets.
Pearl fishers dive for pearls,
merchants sail in their ships,
while children gather pebbles and scatter them again.
They seek not for hidden treasures,
they know not how to cast nets.
The sea surges up with laughter
and pale gleams the smile of the sea beach.
Death-dealing waves sing meaningless ballads to the children,
even like a mother while rocking her baby’s cradle.
The sea plays with children,
and pale gleams the smile of the sea beach.
On the seashore of endless worlds children meet.
Tempest roams in the pathless sky,
ships get wrecked in the trackless water,
death is abroad and children play.
On the seashore of endless worlds is the
great meeting of children.

61

რული, პატარას თვალებზე რომ ელამუნება,
იცის კი ვინმემ, საიდან ილტვის?
კი, სადღაც, ზღაპრულ სოფელშიო – ამბობს თქმულება,
– ტყეში, ელვანას ბჟუტი შუქით განათებულში,
ჰკიდია თურმე ორი მორცხვი, გრძნეული კვირტი
და მათგან მიდის, სადმე ჩვილი თუ ეგულება.
ღიმი, ბაგეს რომ დასთამაშებს ჩვილის, მძინარის,
იცის კი ვინმემ, თუ სათავეს საიდან იღებს?
კი, ამბობენ, რომ მკრთალი სხივი ნამგალა მთვარის
როცა შეეხო სთველის ღრუბლის გალეულ კიდეს,
მაშინ მოსწყდაო ნამით ნაბან დილას, მცინარეს
ღიმი, ბაგეს რომ დასთამაშებს ჩვილის, მძინარის.
ეს საამური სიცინცხალე ციცქნა ცაცების,
იცის კი ვინმემ აქამდე სად იმალებოდა?
კი, ყმაწვილობის ჟამს რომ მოდის, იმ გატაცების
იდუმალებით ჩვილის დედის გულს მოსდებოდა
ეს საამური სიცინცხალე ციცქნა ცაცების.

61

The sleep that flits on baby’s eyes
– does anybody know from where it comes?
Yes, there is a rumour that it has its dwelling where, in the fairy village
among shadows of the forest dimly lit with glow-worms,
there hang two timid buds of enchantment.
From there it comes to kiss baby’s eyes.
The smile that flickers on baby’s lips when he sleeps
– does anybody know where it was born?
Yes, there is a rumour that a young pale beam of a crescent moon
touched the edge of a vanishing autumn cloud,
and there the smile was first born
in the dream of a dew-washed morning –
the smile that flickers on baby’s lips when he sleeps.
The sweet, soft freshness that blooms on baby’s limbs
– does anybody know where it was hidden so long?
Yes, when the mother was a young girl it lay pervading her heart
in tender and silent mystery of love –
the sweet, soft freshness that has bloomed on baby’s limbs.

62
ფერადი სათამაშოები

როს ფერადი სათამაშო მომაქვს შენთვის, ციდავ,
მაშინ ვხვდები, რატომ დაჰკრავს ასე ბევრი ფერი
წყალს თუ ღრუბელს, ან მინდორი რატომ არის ჭრელი,
როცა ფერად სათამაშოს გჩუქნი, ჩემო ციდავ.
როცა ვმღერი, პაწაწინავ, რომ შენ აგაცეკვო,
მაშინ ვიცი, ფოთოლთ გუნდი რა სიმღერას მღერის,
ან ტალღები რად გზავნიან თავის ჰანგთა ქოროს
იქით, სადაც დედამიწა გალურსული ელის,
როცა ვმღერი, პაწაწინავ, რომ შენ აგაცეკვო.
ტკბილეულით რომ ავავსებ შენს ციმფია ხელებს,
მაშინ ვხვდები, ყვავილები ნექტრით რად ივსება,
ან ნაყოფში ტკბილი წვენი ჩუმად რატომ დგება,
ტკბილეულით რომ ავავსებ შენს ციმფია ხელებს.
როცა გკოცნი, რომ სიცილმა სახე გაგიცისკროს,
მეუფლება აღტაცება, ირგვლივ რომ იღვრება,
ტატნობიდან დილის ნათელს რომ მოჰყვება თითქოს
და ზაფხულის სიოს მიერ ნაბოძები შვება,
როცა გკოცნი, რომ სიცილმა სახე გაგიცისკროს.

62
Colored Toys

When I bring to you colored toys, my child,
I understand why there is such a play of colors
on clouds, on water, and why flowers are painted in tints
– when I give colored toys to you, my child.
When I sing to make you dance
I truly now why there is music in leaves,
and why waves send their chorus of voices
to the heart of the listening earth
– when I sing to make you dance.
When I bring sweet things to your greedy hands
I know why there is honey in the cup of the flowers
and why fruits are secretly filled with sweet juice
– when I bring sweet things to your greedy hands.
When I kiss your face to make you smile, my darling,
I surely understand what pleasure streams
from the sky in morning light,
and what delight that is that is which
the summer breeze brings to my body
– when I kiss you to make you smile.

63
ძველი და ახალი

შენ გააცანი ჩემი თავი მეგობრებს, ვისაც მე არ ვიცნობდი.
შენ მომეც ბინა სახლში, რომელიც არ მეკუთვნოდა.
მომიახლოვე შორეული და შემაძლებინე ძმობა უცხოთა.
მიშფოთავს გული, ჩვეულ სადგომს როდესაც ვტოვებ,
მე მავიწყდება, რომ ახალშიც ვპოვებ იმ ძველს და
რომ შენც იქ გპოვებ.
დაბადების და სიკვდილის გავლით, სამზეოა თუ მხარე სულების,
საითაც უნდა მიმიძღვოდე, შენ მაძლევ რწმენას,
მეგზური ჩემი სიცოცხლისა, დაუსრულების,
ამ გულს მარად რომ აზიარებ სიხარულს, ზენას.
ვინც გცნო, მას არვინ ეუცხოება და არ ცნობს ზღუდედ აღმართულ კედლებს.
ო, შეისმინე ჩემი ვედრება, რომ არასოდეს არ გამინელდეს
უნარი ერთთან შეხებით ტკბობის
ხიბლით მრავალთან ურთიერთობის.

63
Old and New

Thou hast made me known to friends whom I knew not.
Thou hast given me seats in homes not my own.
Thou hast brought the distant near and made a brother of the stranger.
I am uneasy at heart when I have to leave my accustomed shelter;
I forget that there abides the old in the new,
and that there also thou abidest.
Through birth and death, in this world or in others,
wherever thou leadest me it is thou, the same,
the one companion of my endless life
who ever linkest my heart with bonds of joy to the unfamiliar.
When one knows thee, then alien there is none, then no door is shut.
Oh, grant me my prayer that I may never lose
the bliss of the touch of the one
in the play of many.

64

უკაცრიელი მდინარის პირას, მაღალ ბალახში მიმავალს ვკითხე –
„პატარა ქალო, საით მიდიხარ სანათით, უბეს შენაფარებით?
ჩემი სახლია ბნელი, ეული და მიწილადო სინათლე იქნებ!“
მან ერთი წამით ამოიხედა და მომაჩერდა შავი თვალებით,
როგორმე სახე რომ გაერჩია მოხშირებული ბინდბუნდის მიღმა
და შემდეგ მითხრა – „ეს ლამპიონი მდინარის ნაკადს მივანდო მინდა,
როცა დაისი შეელევა სინათლეს დღისას.“
მაღალ ბალახში განმარტოებით მდგარი გავცქერდი
წყალში ამაოდ მოტივტივე ლამპიონს მისას.
მომდგარი ღამის მდუმარებაში კვლავ დავეკითხე –
„ ქალავ, შუქები ანთია ყველგან, შენ მაგ სანათით საითკენ იგნებ?
ჩემი სახლია ბნელი, ეული და მიწილადო სინათლე იქნებ!“
მან კვლავ მომაპყრო შავი თვალები და მიპასუხა ძალისძალათი –
„ აქ მოველ, რათა ზეცას ვუძღვნა ჩემი სანათი.“
მე ვიდექი და გავცქერდი ციაგს, ასე ამაოდ რომ ილეოდა.
და ისევ ვკითხე უმთვარეო ღამის უკუნში –
„ ქალავ, რად იკრავ ამ სანათს გულში?
ჩემი სახლია ბნელი, ეული და მიწილადო სინათლე იქნებ!“
ის წამიერად შედგა ფიქრით და შემომაცქერდა ბინდის მიღმიდან
შემდეგ კი მითხრა – „ მსურს ლამპიონთა ზეიმს შევმატო ჩემი ლიფლიფა.
და მე გავცქერდი მის ციცქნა სანათს, ამაოდ ჩანთქმულს უამრავ შუქში.

64

On the slope of the desolate river among tall grasses I asked her,
“Maiden, where do you go shading your lamp with your mantle?
My house is all dark and lonesome – lend me your light!”
she raised her dark eyes for a moment
and looked at my face through the dusk.
“I have come to the river,” she said, “to float my lamp
on the stream when the daylight wanes in the west.”
I stood alone among tall grasses and watched
the timid flame of her lamp uselessly drifting in the tide.
In the silence of gathering night I asked her,
“Maiden, your lights are all lit – then where do you go with your lamp?
My house is all dark and lonesome – lend me your light.”
She raised her dark eyes on my face and stood for a moment doubtful.
“`I have come,” she said at last, “to dedicate my lamp to the sky.”
I stood and watched her light uselessly burning in the void.
In the moonless gloom of midnight I ask her,
“Maiden, what is your quest, holding the lamp near your heart?
My house is all dark and lonesome – lend me your light.”
She stopped for a minute and thought and gazed at my face in the dark.
“I have brought my light,” she said, “to join the carnival of lamps.”
I stood and watched her little lamp uselessly lost among lights

65

რა ღვთაებრივი სასმელი გსურს, მეუფევ ჩემო,
პირთამდე სავსე სასმისიდან სიცოცხლის ჩემის?
მგოსანო, გატკბობს შენი პირმშო, რომელსაც უმზერ
ჩემი თვალებით, ან, კარიდან ჩემივე სმენის
შენს ჰარმონიას გასუნგული როდესაც უსმენ?
შენი სამყარო გონებაში მიბეჭავს სიტყვებს,
რომელსაც ჰანგებს, სიხარულის, თავად მოარგებ,
შენ სიყვარულში მენიჭები და ამის შემდეგ
შენგანვე შობილ ნეტარებას ჩემში მოაგნებ.

65

What divine drink wouldst thou have, my God,
from this overflowing cup of my life?
My poet, is it thy delight to see thy creation
through my eyes and to stand at the portals of my ears
silently to listen to thine own eternal harmony?
Thy world is weaving words in my mind
and thy joy is adding music to them.
Thou givest thyself to me in love and then
feelest thine own entire sweetness in me.

66
ის

ვინაც მუდამ არსებობდა სიღრმეებში ჩემი სულის,
ბინდბუნდებით გარსმოცული ციაგი და ანამწკერი,
ვინაც რიდეს არც აროდეს ირიდებდა რიდით დილის,
ის იქნება ბოლო ძღვენი შენთვის ჰანგად ანაჟღერი.
სიტყვათ ივლტეს მისკენ, მაგრამ მათი ვნება ფუჭად დაშვრა.
შეგონებამ სულ ამაოდ შეალია მონდომება.
მე, სოფლიდან სოფლად ყარიბს მეჯდა გულის გულგულაში.
მის წინ მოხდა ჩემი ყოფის აღზევება-დაკნინება.
ჩემს ფიქრებზე, ნაბიჯებზე და სიზმრებზე იგი დიდხანს
მეუფებდა, თუმც არჩევდა ყოფნას კენტად, ყოფნას შორით,
ჩემთან ბევრმა მოაკითხა და იმედით მოიკითხა
და გაბრუნდა ცრემლის თქორით.
ქვეყნად არვინ არსებულა, პირისპირ რომ შეხვედროდა,
მარად მარტო სუფევდა და შენგან ცნობას მოელოდა.

66
She

She who ever had remained in the depth of my being,
in the twilight of gleams and of glimpses;
she who never opened her veils in the morning light,
will be my last gift to thee, my God, folded in my final song.
Words have wooed yet failed to win her;
persuasion has stretched to her its eager arms in vain.
I have roamed from country to country keeping her in the core of my heart,
and around her have risen and fallen the growth and decay of my life.
Over my thoughts and actions, my slumbers and dreams,
she reigned yet dwelled alone and apart.
Many a man knocked at my door and asked for her
and turned away in despair.
There was none in the world who ever saw her face to face,
and she remained in her loneliness waiting for thy recognition.

67
შენა ხარ ზეცა და, იმავ დროს, ბუდე, მზრუნველი.
ო, მშვენიერო! ბუდე, სავსე ტრფიალით, ხელით,
რაიც სულს მოსავს თითოფერით, ბგერით, სურნელით.
ოქროს კალათი მოაქვს დილას მარჯვენა ხელით,
გვირგვინიც მოაქვს, რათა მიწა შეამკოს მშვიდად.
მოვალს საღამოც, არვეთაგან დაცლილი ველით,
უვალი გზებით და სიმშვიდის ოკეანიდან
მოაქვს ყლუპები მშვიდობისა ოქროს ჭურჭელით.
გარნა იქ, სადაც უსაზღვრო ცა არს შენაფენი,
სად სულს სრბოლა სურს, სვეტი სუფევს სპეტაკთა სხივთა,
იქ არც როს დღეა, არცა ღამე, ხატი თუ ფერი
და არასოდეს, არასოდეს არ ისმის სიტყვა.

67

Thou art the sky and thou art the nest as well.
O thou beautiful, there in the nest is thy love
that encloses the soul with colours and sounds and odours.
There comes the morning with the golden basket in her right hand
bearing the wreath of beauty, silently to crown the earth.
And there comes the evening over the lonely meadows deserted by herds,
through trackless paths, carrying cool draughts of peace
in her golden pitcher from the western ocean of rest.
But there, where spreads the infinite sky for the soul
to take her flight in, reigns the stainless white radiance.
There is no day nor night, nor form nor colour,
and never, never a word.

68

შენი მზის სხივი სტუმრობს მიწას მკლავებგაშლილი
შემდეგ, მთელი დღე, ჭიშკარს ჩემსას ადგას ფერებით,
რათა შენს ფერხთით დააბრუნოს ღრუბელი, ქმნილი
ჩემი ცრემლებით, ჩემი სუნთქვით და სიმღერებით.
მკერდს ვარსკვლავიანს შეიმოსავ შენ აღტაცებით,
ნისლა ღრუბლების მოსასხამით, უამრავ სახეს
რომ ანიჭებ და ფერავ ფერთა არაცრაცებით,
სუბუქს, წამიერს, უსაზომო ცრემლსა და ნაღველს.
აი რად სწყალობ მას უბიწო და უშფოთველი!
აი რად ძალუძს ააფაროს შენს სისპეტაკეს
თავისი ჩრდილი, საბრალობელი.

68

Thy sunbeam comes upon this earth of mine
with arms outstretched and stands at my door
the livelong day to carry back to thy feet
clouds made of my tears and sighs and songs.
With fond delight thou wrappest about thy starry breast
that mantle of misty cloud, turning it into numberless
shapes and folds and colouring it with hues everchanging.
It is so light and so fleeting, tender and tearful and dark,
that is why thou lovest it, O thou spotless and serene.
And that is why it may cover thy awful white light
with its pathetic shadows.

69
სიცოცხლის ჩქერი

იგივე ჩქერი, რაც ძარღვებში მიჩქეფს ნიადაგ,
სრბის სამყაროში და მის რითმში როკვით ვლინდება.
იგივე არის ის სიცოცხლეც, ჟინით ნიადაგს
რომ ამოჩხვერავს და ბალახად აბიბინდება,
ფოთოლ-ყვავილთა ტალღებად რომ აიყალყება.
იგივე არის ოკეანე, აკვნად რხეული,
შობის და კვდომის მიმოქცევას ადევნებული,
თითქოს თავიდან იბადება ჩემი სხეული,
სამყაროული სიცოცხლისგან განმტკიცებული.
მე ამაყი ვარ ამ მარადი სიცოცხლის ტოკვით,
და, ამწამიერ, ჩემს სისხლში როკვით.

69
Stream of Life

The same stream of life that runs through my veins night and day
runs through the world and dances in rhythmic measures.
It is the same life that shoots in joy
through the dust of the earth in numberless blades of grass
and breaks into tumultuous waves of leaves and flowers.
It is the same life that is rocked in the ocean-cradle
of birth and of death, in ebb and in flow.
I feel my limbs are made glorious
by the touch of this world of life.
And my pride is from the life-throb of ages
dancing in my blood this moment.

70

ნუთუ არ ძალგიძს გაიზიარო შენ ამ რიტმების მხიარულება?
რომ დატრიალდე და ჩაიკარგო თავბრუდამხვევი ლხენის მორევში
წინ მიისწრაფის მიწყივ ყოველი, უკან არცარა არ იყურება
და ვერა ძალა მოაბრუნებს ძველ სამყოფელში.
ხოლო დროები წელიწადისა, მონაწილენი ამ ფერხულების,
როკვით იშვიან და ილევიან. ფერები, ხმები და სურნელება
მოედინება უშრეტ ნაკადად მოჭარბებული მხიარულების,
რაიც მალიმალ იფანტება, ჭკნება და ქრება.

70

Is it beyond thee to be glad with the gladness of this rhythm?
to be tossed and lost and broken in the whirl of this fearful joy?
All things rush on, they stop not, they look not behind,
no power can hold them back, they rush on.
Keeping steps with that restless, rapid music,
seasons come dancing and pass away – colours, tunes,
and perfumes pour in endless cascades in the abounding joy
that scatters and gives up and dies every moment.

71
მაია

მე მეტი უნდა მეზრუნა თავზე და ყოველი მხრივ წარმომეჩინა,
ფერად ლანდებად შენს ნათელზე რომ მომეფინა,
ასეთი არის შენი მაია.
ყოფას, საკუთარს, ზღუდეს უქმნი და შემდეგ გმინავ,
დაქუცმაცებულ შენს თავს უხმობ უთვალავ ბგერით.
ერთმა მათგანმა ჩემს სხეულში დაიდო ბინა.
მწველი სიმღერა ცას მოედო ექოსებრ ჟღერით
ნაირფერ ცრემლად და იმედად, შფოთვად, ღიმილად.
ზვირთები ყალყზე შედგებიან და ეშვებიან,
ზმანებანი კი გაქრებიან და იშვებიან.
შენს საკუთარ თავს ანადგურებ ჩემში სრულიად.
და ის კედელი, რაიც შენგან აღმართულია,
დღისა და ღამის ფუნჯით უხვად დაქარგულია.
მიღმა ტახტი გაქვს, წნული ხვეულთ იდუმალების,
განწმენდილია სიბერწისგან სწორი ხაზების.
შენი და ჩემი სახიობა ცას მოეჰფინა.
ჩვენმა ჰანგებმა თვით ჰაერი ააფოფინა,
და ჟამნი რბიან ჩვენს დამალვა-გამოჩენაში.

71
Maya

That I should make much of myself and turn it on all sides,
thus casting colored shadows on thy radiance
– such is thy Maya.
Thou settest a barrier in thine own being
and then callest thy severed self in myriad notes.
This thy self-separation has taken body in me.
The poignant song is echoed through all the sky
in many-coloured tears and smiles, alarms and hopes;
waves rise up and sink again,
dreams break and form.
In me is thy own defeat of self.
This screen that thou hast raised is painted
with innumerable figures with the brush of the night and the day.
Behind it thy seat is woven in wondrous mysteries of curves,
casting away all barren lines of straightness.
The great pageant of thee and me has overspread the sky.
With the tune of thee and me all the air is vibrant,
and all ages pass with the hiding and seeking of thee and me.

72
იდუმალი

ეს ისაა, იდუმალი, ვინც მაღვიძებს
თავისი ღრმად დაფარული შეხებებით.
ვისაც მზერამონუსხული ვეგებები,
ვინც ხალისით უკრავს ჩემი გულის სიმზე
სიამიდან ტკივილამდე გადაშლილზე.
ეს ისა, ვინც მოქსოვა დარაია მაიასი,
რაშიც წამით ათინათობს ოქრო, ვერცხლი, ლურჯი, მწვანე,
ტერფნი მისნი გამოჭვირდნენ მიღმა ამ დარაიასი
და მე თავი დამავიწყდა, როს შეხებით ვეთაყვანე.
დღენი მოედინებიან, ილევიან ეპოქანი,
გულს კი მხოლოდ ის აჩქროლებს ნაირგვარი სახელებით
ნაირგვარი სახეებით და გრძნობების გახელებით.

72
Innermost One

He it is, the innermost one, who awakens my
being with his deep hidden touches.
He it is who puts his enchantment upon these eyes
and joyfully plays on the chords of my heart
in varied cadence of pleasure and pain.
He it is who weaves the web of this maya
in evanescent hues of gold and silver, blue and green,
and lets peep out through the folds his feet,
at whose touch I forget myself.
Days come and ages pass,
and it is ever he who moves my heart in many a name,
in many a guise, in many a rapture of joy and of sorrow.

73
გრძნობები

ხსნას განდგომაში როდი მოველი.
თავისუფლებად მე შევიგრძნობ შენს ამო ხუნდებს.
ნაირგვარ ღვინით მარწყულებ და ყლუპი ყოველი
მიწყივ თავიდან მალიცლიცებს მიწიერ ჭურჭელს.
ჩემი სამყარო შენი ალით ასნაირ ლამპარს
აანთებს, რათა საკურთხევლის მახლობლად დადგას.
არ ვმალავ გრძნობებს, არასოდეს დავხურავ ამ კარს.
შეგრძნებებს ჩემსას შენეულის იერი დაჰკრავს.
დიახ, მაცდური მოლანდებანი ჩაიფერფლება ალში შვებისა
და სურვილები მწიფს ნაყოფში ტრფიალებისა.

73
Senses

Deliverance is not for me in renunciation.
I feel the embrace of freedom in a thousand bonds of delight.
Thou ever pourest for me the fresh draught of thy wine of various
colours and fragrance, filling this earthen vessel to the brim.
My world will light its hundred different lamps with thy flame
and place them before the altar of thy temple.
No, I will never shut the doors of my senses.
The delights of sight and hearing and touch will bear thy delight.
Yes, all my illusions will burn into illumination of joy,
and all my desires ripen into fruits of love.

74

დღე მიილია, დადგა ჟამი შეღამებისა.
ახლა მდინარეს მივაშურებ, ავავსებ ტოლჩას.
მწუხრის ჰაერი მწყურალია წყლის ჰანგებისა.
აჰ, ვიღაც უკვე მიხმობს მიღმა ბინდბუნდებისა.
ეულ ბილიკზე მგზავრი არ მოსჩანს.
აშფოთდა ქარი და მოჰფინა ჭევლი მდინარეს.
შინ დაბრუნებას თუ შევიძლებ, ისიც არ ვიცი.
ვისთან შეხვედრაც მელოდება, ან ის ვინ არის.
პატარა ნავში, თავთხელ ნაპირზე,
უცნობი კაცი უკრავს ბარბითზე.

74
The day is no more, the shadow is upon the earth.
It is time that I go to the stream to fill my pitcher.
The evening air is eager with the sad music of the water.
Ah, it calls me out into the dusk.
In the lonely lane there is no passer-by,
the wind is up, the ripples are rampant in the river.
I know not if I shall come back home.
I know not whom I shall chance to meet.
There at the fording in the little boat
the unknown man plays upon his lute.

75

შენგან ნაწყალობევი მოკვდავთ სრულად გვარწყულებს
და კვლავ შენ გიბრუნდება არაფერდაკლებული.
მდინარე კი ცისმარე საკეთებელს ასრულებს,
სოფლებსა და მინდვრებში მისჩქეფს გამალებული.
გარნა მას, მიმღელვარეს ამგვარი გახელებით,
შენთა ფერხთა განბანვის სურვილი აქვს ცხოველი.
ყვავილმა არე-მარე აავსო სურნელებით,
მსხვერპლად რომ შეგეწიროს, არის ამის მდომელი.
არ იღლება სამყარო, შენს წინ მუხლზე მდგომელი.
ყველა თავისებურად იგებს სიტყვას პოეტის
თუმცა ბოლოს შენამდე მოდის აზრი ყოველი.

75

Thy gifts to us mortals fulfil all our needs
and yet run back to thee undiminished.
The river has its everyday work to do
and hastens through fields and hamlets;
yet its incessant stream winds
towards the washing of thy feet.
The flower sweetens the air with its perfume;
yet its last service is to offer itself to thee.
Thy worship does not impoverish the world.
From the words of the poet men take
what meanings please them;
yet their last meaning points to thee.

76
პირისპირ

დღემიყოლებით, გამგებელო ჩემი ბედისა,
მე შენს პირისპირ ვიდგები განა?
გულხელდაკრეფით, მეუფეო ცისქვეშეთისა,
მე შენს პირისპირ ვიდგები განა?
გულით მორჩილით, დიადი ცის ქვეშ
მარტოობის და მდუმარებისა,
მე შენს პირისპირ ვიდგები განა?
შენს საჯახირო სამზეოში,
ჯაფის და ჯახის საუფლოში და მბორგალ ბრბოში
მე შენს პირისპირ ვიდგები განა?
როს ჩემი საქმე დასრულდება ამ საწუთროში,
მეფევ მეფეთა, მარტოდ, უსიტყვოდ,
მე შენს პირისპირ ვიდგები განა?

76
Face to Face

Day after day, O lord of my life,
shall I stand before thee face to face.
With folded hands, O lord of all worlds,
shall I stand before thee face to face.
Under thy great sky in solitude
and silence, with humble heart
shall I stand before thee face to face.
In this laborious world of thine, tumultuous with toil
and with struggle, among hurrying crowds
shall I stand before thee face to face.
And when my work shall be done in this world,
O King of kings, alone and speechless
shall I stand before thee face to face.

77

უფლად გცნობ, დგომა არა ხამს გვერდით,
საკუთრად არ გთვლი, რომ მოგეახლო.
მამად გცნობ და ქედს ვიდრეკ შენს ფერხთით,
გარნა არ ძალმიძს ხელი შეგახო.
იქ არ ვარ, სადაც ძირს დაეშვები
და განაცხადებ ჩემგან შენს ფლობას,
ამიტომ გულს ვერ ჩაგეკონები
ვერ შევიფერებ შენს ახლობლობას.
ჩემს ძმათა შორის ძმად გაღიარებ,
თუმც არა ვჭმუნავ მე მათი ბედით
და მონაგარსაც მხოლოდ შენ თუ გაგიზიარებ.
ჭირსა და ლხინში არა ვდგავარ მე ხალხის გვერდით,
მიკმარებია ეს არჩივი, შენთვის მყოფისა.
ძალა არ მყოფნის ჩემი ყოფის უარყოფისა
და არ ვერთვები დიად წყლებში ყოფიერების.

77

I know thee as my God and stand apart
– I do not know thee as my own and come closer.
I know thee as my father and bow before thy feet
– I do not grasp thy hand as my friend’s.
I stand not where thou comest down
and ownest thyself as mine, there to clasp thee
to my heart and take thee as my comrade.
Thou art the Brother amongst my brothers,
but I heed them not, I divide not my earnings
with them, thus sharing my all with thee.
In pleasure and in pain I stand not
by the side of men, and thus stand by thee.
I shrink to give up my life, and thus
do not plunge into the great waters of life.

78
დაკარგული ვარსკვლავი

ოდეს სამყარო იყო ლორთქო, ვითარცა ღივი
და ვარსკვლავები ციალებდნენ ცინცხალი სხივით,
ცად შეიკრიბნენ ღმერთები და მღეროდნენ ასე
– „აი სურათი, სრულყოფილი და ლხენით სავსე!“
და ამ დროს გაწყრა ერთ-ერთი ღმერთი
– „ სინათლის ჯაჭვი გაწყვეტილია,
დაკარგულია ვარსკვლავი ერთი“.
უეცრად გაწყდა მათს არფაზე სიმი ოქროსი,
სიმღერაც შეწყდა და გაისმა ხმა განგაშისა
– „ ჰო, ის ვარსკვლავი მართლაც იყო საუკეთესო
და სიამაყე იყო ამ ცისა!“
მას აქეთია ძებნა არვის შეუწყვეტია,
არ შეწყვეტილა შფოთიანი გადაძახილი,
რომ მასთან ერთად დაიკარგა, რაც სიკეთეა!
ოდენ, როდესაც მდუმარება დაისადგურებს,
ისმის ვარსკვლავი ვარსკვლავს როგორ ეჩურჩულება
– „ ამაო არის ეს ძიება! გარშემო სუფევს
გაუბზარავი სრულყოფილება!“

78
Lost Star

When the creation was new
and all the stars shone in their first splendor,
the gods held their assembly in the sky and sang
„Oh, the picture of perfection! the joy unalloyed!“
But one cried of a sudden
– „It seems that somewhere there is a break
in the chain of light and one of the stars has been lost.“
The golden string of their harp snapped,
their song stopped, and they cried in dismay
– „Yes, that lost star was the best,
she was the glory of all heavens!“
From that day the search is unceasing for her,
and the cry goes on from one to the other
that in her the world has lost its one joy!
Only in the deepest silence of night the stars smile
and whisper among themselves
– „Vain is this seeking!
unbroken perfection is over all!“

79
არ დამავიწყო

თუ სამზეოში შენი ნახვა არ მიწერია,
მაშ მაგრძნობინე, რომ დავკარგე ხატი, ნათელი,
და ეს მიქციე საგნად ფიქრისა,
მატარებინე ეს სადარდელი
ჟამს სიზმრისა და ჟამს სიფხიზლისა.
ბაზრის რუზრუზში ილევიან სიცოცხლის დღენი,
ხოლო ხელებმა სარგებელად რაც შეითვისა,
მაგრძნობინე, რომ არც რა არის ეს შენაძენი
და ეს მიქციე საგნად ფიქრისა,
მატარებინე ეს სადარდელი
ჟამს სიზმრისა და ჟამს სიფხიზლისა.
როცა ინახი დამჭირდება, სულმოსათქმელი
და ჭილობს გავშლი მტვერში, გზისპირსა,
მაგრძნობინე რომ მელის გზა გრძელი,
და ეს მიქციე საგნად ფიქრისა,
მატარებინე ეს სადარდელი
ჟამს სიზმრისა და ჟამს სიფხიზლისა.
ოდეს პალატნი მორთულია, ჩაღობს კანდელი,
ლაღობს ავილი და გაისმის ხმები კისკისა,
არ დაგპატიჟე, ისე ვიყავ ლხინში ჩართული
და ეს მიქციე საგნად ფიქრისა,
მატარებინე ეს სადარდელი
ჟამს სიზმრისა და ჟამს სიფხიზლისა.

79
Let Me Not Forget

If it is not my portion to meet thee in this life
then let me ever feel that I have missed thy sight
– let me not forget for a moment,
let me carry the pangs of this sorrow in my dreams
and in my wakeful hours.
As my days pass in the crowded market of this world
and my hands grow full with the daily profits,
let me ever feel that I have gained nothing
– let me not forget for a moment,
let me carry the pangs of this sorrow in my dreams
and in my wakeful hours.
When I sit by the roadside, tired and panting,
when I spread my bed low in the dust,
let me ever feel that the long journey is still before me
– let me not forget a moment,
let me carry the pangs of this sorrow in my dreams
and in my wakeful hours.
When my rooms have been decked out and the flutes sound
and the laughter there is loud,
let me ever feel that I have not invited thee to my house
– let me not forget for a moment,
let me carry the pangs of this sorrow in my dreams
and in my wakeful hours.

80
ხეტიალა ღრუბელი

დავემსგავსე შემოდგომის ღრუბლის ფთილას, მარტოხელას,
ცად უმიზნოდ ხეტიალას! ო, დიადო ჩემო მზეო!
მაგ შეხებამ ჩემს გარშემო ვერ გაალხო ჯანღი ჯერაც,
ვერ მიმიბა სხივებზეო.
ჰოდა, ვითვლი წელთა სრბოლას, შენგან ასე გარიყული.
თუ ეს არის შენი ნება, ან, თამაშად გაიხადე,
მაშ წაიღე ეს სიცოცხლე, ფუტურო და დღენაკლული,
ავარაყე, აფერადე,
ან მიანდე ონავარ ქარს, ვიდრე სულ არ განქარდება.
ხოლო როცა გესურვება დასრულება ყველა ამის,
ან უკუნში გავზავდები და გავქრები,
ან ღიმილში თეთრი დილის,
გრილისა და მოკამკამის.

80
Roaming Cloud

I am like a remnant of a cloud of autumn
uselessly roaming in the sky, O my sun ever-glorious!
Thy touch has not yet melted my vapor,
making me one with thy light,
and thus I count months and years separated from thee.
If this be thy wish and if this be thy play,
then take this fleeting emptiness of mine,
paint it with colors, gild it with gold,
float it on the wanton wind and spread it in varied wonders.
And again when it shall be thy wish to end this play at night,
I shall melt and vanish away in the dark,
or it may be in a smile of the white morning,
in a coolness of purity transparent.

81
დაკარგული დრო

უნაყოფო დღე თუ მქონდა, დაკარგულ დროს მივტიროდი,
გარნა, ჩემო მეუფეო, დამკარგვია ის დრო როდი.
რადგან თურმე შენ ხელთ გეპყრა ჩემი ყოფის ყველა არდი.
არსიც, გულში მიჩქმალული, შენ ჰქმენ ყლორტად განაზარდი.
მერე კვირტი აყვავილე, ყვავილი კი შექმენ ხილად,
მე ბერწ საწოლს მივაშურე, დაქანცული ვიქეც ძილად
და ყოველი ძალისხმევა მივიჩნიე შეწყვეტილად.
დილით თვალი ავახილე
და ვიხილე ჩემი ბაღი მომნუსხველად მოყვავილე.

81
Lost Time

On many an idle day have I grieved over lost time.
But it is never lost, my lord.
Thou hast taken every moment of my life in thine own hands.
Hidden in the heart of things thou art nourishing seeds into sprouts,
buds into blossoms, and ripening flowers into fruitfulness.
I was tired and sleeping on my idle bed
and imagined all work had ceased.
In the morning I woke up
and found my garden full with wonders of flowers.

82
დრო, უსასრულო

დროს არ აქვს ბოლო შენს ხელთ, უფალო.
შენი წუთები ვერვინ დათვალა.
დღე ღამეს მისდევს, ქრება უკვალოდ,
ჟამნი ყვავიან და ჭკნებიან ყვავილთ სადარად.
შენ შეგიძლია დრო არ ითვალო.
საუკუნენი იხარჯებიან,
რათა ყვავილი სრულჰყონ, პატარა.
ჩვენ კი სადა გვაქვს ეს ფუფუნება
და რაკი არ გვაქვს, შევიფეროთ წამი ყოველი.
ღარიბს მოცდენის არ აქვს უფლება.
მე კი ვცდები, რომ გავისტუმრო ყველა მთხოველი,
ვინც კი დროს ითხოვს, არ ილევა ამგვართა ჯარი
და ცარიელი რჩება შენი საკურთხეველი.
დღის ბოლოს შენსკენ შიშით ვიჩქარი,
რომ დარაზული არ დამხვდეს კარი,
გარნა ვრწმუნდები – დრო კიდევ არი.

82
Endless Time

Time is endless in thy hands, my lord.
There is none to count thy minutes.
Days and nights pass
and ages bloom and fade like flowers.
Thou knowest how to wait.
Thy centuries follow each other
perfecting a small wild flower.
We have no time to lose,
and having no time we must scramble for a chance.
We are too poor to be late.
And thus it is that time goes by
while I give it to every querulous man who claims it,
and thine altar is empty of all offerings to the last.
At the end of the day I hasten
in fear lest thy gate be shut;
but I find that yet there is time.

83
მარგალიტის ფარღული

დედაო, ყელზე მარგალიტის ფარღულს შეგაბამ,
ჩემი მწუხარე ცრემლებით რომ აიკინძება,
წვივსამკაული გაგიკვერა ვარსკვლავთა გამამ,
ეს ფარღული კი გულს გეკიდება.
შენგნით გარდმოდის დიდება და ავლადიდება
შენ ძალგიძს მათი მონიჭება თუ არიდება.
მე კი სავსე ვარ მხოლოდ ჩემი ტანჯვა-წვალებით
და ოდეს გიძღვნი, ვით შემოსაწირს,
შენ მაჯილდოებ საკუთარი გულმოწყლებით.

83
Chain of Pearls

Mother, I shall weave a chain of pearls for thy neck
with my tears of sorrow.
The stars have wrought their anklets of light to deck thy feet,
but mine will hang upon thy breast.
Wealth and fame come from thee
and it is for thee to give or to withhold them.
But this my sorrow is absolutely mine own,
and when I bring it to thee as my offering
thou rewardest me with thy grace.

84

ეს ტკივილი, განშორების, განვრცობილა სამყაროზე
და წარმოშობს უთვალავ ხატს მკერდზე უსასრულო ცისა,
ეს ტკივილი, ჩუმი ღამით, თვალს აცეცებს ვარსკვლავებზე
და ხმას უწყობს ფოთოლთ შრიალს ჟიჟმატ ბინდში ივლისისა.
ეს ტკივილი, უსამანო, შენს განცდებშიც რომ იჭრება,
ჭირს და ლხინს რომ შეზავდება კაცის საცხოვრებელისა,
არის ისა, რაიც ჩემში მარად ლღვება და იღვრება
მოსიმღერე ნაკადულად ამ გულიდან მელექსისა.

84

It is the pang of separation that spreads throughout the world
and gives birth to shapes innumerable in the infinite sky.
It is this sorrow of separation that gazes in silence all nights from star to star
and becomes lyric among rustling leaves in rainy darkness of July.
It is this overspreading pain that deepens into loves and desires,
into sufferings and joy in human homes;
and this it is that ever melts and flows
in songs through my poet’s heart.

85

როცა სასახლეს მბრძანებლისას სტოვებდა ჯარი
სად გადამალა თავისი ძალა?
სად გაქრა მისი იარაღი და თორ-აბჯარი?
ფერმკრთალნი ჩანდნენ და უმწეონი
და დაესეტყვა უთვალავ ისარს,
იმ დღეს, როდესაც სრა დასტოვეს მბრძანებელისა.
ხოლო როდესაც სასახლეში შებრუნდა ჯარი,
სად გადამალა თავისი ძალა?
მათ მოისროლეს მახვილები და მშვილდ-ისარი,
შუბლზე მშვიდობა დაჰფენოდათ
გარეთ დასტოვეს დავლა თვისი და მონაგარი,
იმ დღეს, როდესაც სასახლეში შებრუნდა ჯარი.

85

When the warriors came out first from their master’s hall,
where had they hid their power?
Where were their armour and their arms?
They looked poor and helpless,
and the arrows were showered upon them
on the day they came out from their master’s hall.
When the warriors marched back again to their master’s hall
where did they hide their power?
They had dropped the sword and dropped the bow and the arrow;
peace was on their foreheads,
and they had left the fruits of their life behind them
on the day they marched back again to their master’s hall.

86

სიკვდილი, შენი მსახური დგას ჩემს კართან ახლა,
მან არსმენილი ზღვა გადმოლახა
და მოიტანა ჩემს სახლამდე შენი ძახილი.
ღამეა ბნელი და გულია შიშით აღვსილი,
გარნა მე მაინც ავიღებ სანათს და გავაკითხავ,
რომ თავდადრეკით გავუღო კარი.
შენი მაცნეა ჩემს კართან მდგარი.
თაყვანს ვცემ ცრემლით და ხელდაკრეფით
და მის ტერფებთან ჩემი გულის უნჯის დადებით.
ის გაბრუნდება ვალმოხდილი და დილა იქნება შუქმილეული
და ჩემს განძარცვულ სახლში დარჩება
მიტოვებული ჩემი სხეული,
ვით ჩემგან ბოლო შემონაწირი.

86

Death, thy servant, is at my door.
He has crossed the unknown sea
and brought thy call to my home.
The night is dark and my heart is fearful
– yet I will take up the lamp, open my gates
and bow to him my welcome.
It is thy messenger who stands at my door.
I will worship him with folded hands, and with tears.
I will worship him placing at his feet the treasure of my heart.
He will go back with his errand done,
leaving a dark shadow on my morning;
and in my desolate home only my forlorn self
will remain as my last offering to thee.

87
კიდე მარადისობისა

დავალ და დავეძებ იმედით მბჟუტავით
მას ყველა კუნჭულში, თუმც არსით ვლინდება.
სახლი პატარაა, რაიმე თუ ტოვებს,
უკან აღარასდროს აღარ მოგლინდება.
ხოლო შენს სავანეს სამანს ვინ დაუდგენს
და მის ძიებაში მოველ შენს კარებთან.
შენი საღამოს ცის ოქროს გუმბათის ქვეშ
ვდგავარ და ამოგცქერ თვალით, მწყურვალითა.
მე ვდგავარ კიდესთან მარადისობისა
სადაც არაფერი არ დაიკარგება,
არც ნატვრა-იმედი, არც ბედი ყოფისა
და არც ცრემლის მიღმა ხილული ხატება.
დე შთანთქას სამყარომ ყოფა არვარგული,
მის ღრმა სისავსეში განზავდეს ეგების.
რომ კვლავ დავიბრუნო განცდა, დაკარგული,
შენს უკიდეგანო სივრცესთან შეხების.

87
Brink of Eternity

In desperate hope I go and search for her
in all the corners of my room; I find her not.
My house is small and what once has gone
from it can never be regained.
But infinite is thy mansion, my lord,
and seeking her I have to come to thy door.
I stand under the golden canopy of thine evening sky
and I lift my eager eyes to thy face.
I have come to the brink of eternity
from which nothing can vanish
– no hope, no happiness,
no vision of a face seen through tears.
Oh, dip my emptied life into that ocean,
plunge it into the deepest fullness.
Let me for once feel that lost sweet touch
in the allness of the universe.

88

ჩამოქცეული ტაძრის ღვთაებავ!
ვინას დაწყვეტილ სიმებს არ ძალუძთ კვლავინდებურად გაკმიონ თნება.
შენს სამსახურად არვის უხმობს მწუხრის ზარები.
ჰაერში ირგვლივ სიმშვიდეა და მდუმარება.
გავერანებულ შენს სამყოფელში ეარის ქარი თარეშობს ხშირად,
იმ ყვავილების სურნელით სავსე,
რომელიც შენთან აღარ მოაქვთ შემოსაწირად.
შენი მსახური დღემდე მიელტვის წყალობას, რაც ვერ დაიმსახურა.
მზეჩაის, ოდეს შუქი და ჩრდილი შეერწყმის მტვრიან ბინდს უსახურად,
იგი, დაღლილი, გულით მშიერით, ისევ ნანგრევებს დაუბრუნდება.
ჩამოქცეული ტაძრის ღვთაებავ, მრავალი შენი დღესასწაული მდუმარედ დგება.
მრავალი ღამე თაყვანისცემის გაივლის ასე შუქაუნთებად.
ოსტატთა მიერ გამოთლილი ბევრი ხატება, როს ჟამი დგება,
შეუერთდება დავიწყების წმინდა მსვლელობას.
ოდენ ღვთაება ჩამოშლილი სალოცავისა კვლავაც მსახურთა გარეშე რჩება,
შეგუებული თავის უკვდავ მარტოხელობას.

88

Deity of the ruined temple!
The broken strings of Vina sing no more your praise.
The bells in the evening proclaim not your time of worship.
The air is still and silent about you.
In your desolate dwelling comes the vagrant spring breeze.
It brings the tidings of flowers
– the flowers that for your worship are offered no more.
Your worshipper of old wanders ever longing for favour still refused.
In the eventide, when fires and shadows mingle with the gloom of dust,
he wearily comes back to the ruined temple with hunger in his heart.
Many a festival day comes to you in silence, deity of the ruined temple.
Many a night of worship goes away with lamp unlit.
Many new images are built by masters of cunning art
and carried to the holy stream of oblivion when their time is come.
Only the deity of the ruined temple
remains unworshipped in deathless neglect.

89
უდროო უქმე

აწ ვერ მოისმენთ ხმაურიან ნაუბარს ჩემსას,
ასეთი არის ბატონის ნება.
ამიერიდან მევალება სხვა მეტყველება.
ჩემი გულის ხმა სიმღერებად გადმოიღვრება.
მეფის ბაზრისკენ ილტვიან კაცნი.
ყველა მოვაჭრე ერთურთს შეჰყრია.
მე კი მივიღე უდროო უქმე,
შუადღით, როცა საქმე ბევრია.
დე გაიფურჩქნონ ყვავილები ჩემი ბაღისა,
თუმც არ დამდგარა ჯერ ჟამი მათი
და დე ფუტკრებმა შუადღის ხვატში
გააბან თავის ზუზუნი ზანტი.
მე ძლიერ დიდი დრო შევალიე
ბოროტისა და კეთილის ბრძოლით სავსე საწუთროს,
მაგრამ ამჯერად ჩემი ამფაზი უსახურ დღეთა
ცდილობს ეს გული დაისაკუთროს.
და მე არ ვიცი რად დამიძახა
და ეს მიზანი, უნაყოფო, რად დამისახა.

89
Untimely Leave

No more noisy, loud words from me
– such is my master’s will.
Henceforth I deal in whispers.
The speech of my heart will be carried
on in murmurings of a song.
Men hasten to the King’s market.
All the buyers and sellers are there.
But I have my untimely leave
in the middle of the day, in the thick of work.
Let then the flowers come out in my garden,
though it is not their time;
and let the midday bees
strike up their lazy hum.
Full many an hour have I spent
in the strife of the good and the evil,
but now it is the pleasure of my playmate
of the empty days to draw my heart on to him;
and I know not why is this sudden call
to what useless in consequence!

90

როცა სიკვდილი მოგიკაკუნებს,
რას შესთავაზებ?
მე თასს ავავსებ ცხოვრებით ჩემით
და წინ დავუდგამ, ხელცარიელს როდი გავუშვებ.
მთელს ჩემს ჭირნახულს, სთველის დღეთ და ზაფხულის ღამეთ,
ყველა მონაგარს მის წინ დავაწყობ, ცხარე ცხოვრება რასაც მარგუნებს,
სიცოცხლის ჩემის დასალიერთან, როცა სიკვდილი მომიკაკუნებს.

90

On the day when death will knock at thy door
what wilt thou offer to him?
Oh, I will set before my guest the full vessel of my life
– I will never let him go with empty hands.
All the sweet vintage of all my autumn days and summer nights,
all the earnings and gleanings of my busy life will I place before him
at the close of my days when death will knock at my door.

91
სიკვდილი

სიცოცხლის ბოლო გამოვლინებავ,
სიკვდილო ჩემო, მოსვლა ინებე!
ყოველ ცისმარე შენ გელოდები,
მე ხომ შენთვის მაქვს გადატანილი
ამქვეყნიური ჭირი და ლხინი.
რაც ვარ და რაც მაქვს, რაც ვინატრე, რასაც ვეტრფოდი,
შენსკენ დიოდა, შენს იდუმალ სიღრმეს ელტვოდა.
როს შენი მზერა საბოლოოდ მომეფერება,
ჩემი სიცოცხლე სამუდამოდ მოგებარება.
დაწნული არის ყვავილწნულები და ელოდება ნეფეს გვირგვინი.
პატარძალმა კი, ქორწილის შემდეგ, უნდა დატოვოს სახლი მამისა
და შეეგეებოს მეუფეს თვისას მარტოობაში მშვიდი ღამისა.

91
Death

O thou the last fulfillment of life,
Death, my death, come and whisper to me!
Day after day I have kept watch for thee;
for thee have I borne
the joys and pangs of life.
All that I am, that I have, that I hope and all my love
have ever flowed towards thee in depth of secrecy.
One final glance from thine eyes
and my life will be ever thine own.
The flowers have been woven and the garland is ready for the bridegroom.
After the wedding the bride shall leave her home
and meet her lord alone in the solitude of night.

92
ბოლო ფარდა

ვიცი ასეთი ჟამიც დადგება
როს დედამიწა თვალსაწიერს გამოაკლდება,
ხოლო სიცოცხლე სიჩუმეში გადაინაცვლებს
და ბოლო ფარდით მომიჩრდილავს დაღალულ თვალებს.
ვარსკვლავები კი ძველებურად აბზინდებიან
იმეწამულებს ალიონიც დილის ტარიგად.
საათები კი ტალღებივით აზვირთდებიან
სიამისა და განსაცდელის გამოსარიყად.
როს დასასრულის შეცნობას ვბედავ,
სუყველა ზღუდე იმსხვრევა ამ დროს
და მე სიკვდილის ლიფლიფში ვხედავ
შენი სამყაროს უნჯს, მიმოფანტულს,
სად უმდარესიც არის აზმით შემკობის ღირსი,
და ძვირფასია უმნიშვნელო სიცოცხლეც მისი.
რაც ვინატრე და რაც მოვიპოვე,
დაე წარვიდეს, ვითარცა ურგი.
ის მომეც მხოლოდ, რაც მივატოვე,
რასაც ოდესღაც ვაქციე ზურგი.

92
Last Curtain

I know that the day will come
when my sight of this earth shall be lost,
and life will take its leave in silence,
drawing the last curtain over my eyes.
Yet stars will watch at night,
and morning rise as before,
and hours heave like sea waves
casting up pleasures and pains.
When I think of this end of my moments,
the barrier of the moments breaks
and I see by the light of death
thy world with its careless treasures.
Rare is its lowliest seat,
rare is its meanest of lives.
Things that I longed for in vain
and things that I got – let them pass.
Let me but truly possess the things
that I ever spurned and overlooked.

93
გზა მშვიდობისა

წასვლის ჟამია. ძმანო, მითხართ – გზა მშვიდობისა!
თავდადრეკილი გეთხოვებით და ვემზადები.
უარს ვაცხადებ უფლებაზე სახლის ფლობისა,
გთხოვთ ჩაიბაროთ ეს გასაღები.
თბილი სიტყვისთვის სუყველასი ვარ მადლობელი.
კარგა ხანს მერქვა მე მეზობელი,
თუმც მეტი მერგო, ვიდრე გავეცი.
საცაა დილა გათენდება, ჩაქრება მალე
ეს ლამპა, ჩემი ბნელი კუთხის მანათობელი,
უკვე მიხმობენ – დროაო, გვალე.

93
Farewell

I have got my leave. Bid me farewell, my brothers!
I bow to you all and take my departure.
Here I give back the keys of my door
– and I give up all claims to my house.
I only ask for last kind words from you.
We were neighbors for long,
but I received more than I could give.
Now the day has dawned
and the lamp that lit my dark corner is out.
A summons has come and I am ready for my journey.

94

გამგზავრების ჟამს დამილოცეთ გზა მეგობრებო.
ზეცა აისით შეფაკლულია, ხოლო ბილიკი რა დიდებული.
არ მკითხოთ – თან რას გაიყოლებო.
ამ სავალს ვიწყებ ხელცარიელი და იმედებით სავსეა გული.
მე საქორწინო მწადს დიადემა.
რა საჩემოა მოგზაურის სამოსი გრემა.
და თუმც გზა არის ხიფათით სავსე, ჩემს ფიქრებს შიში არ ეკარება.
აკიაფდება მწუხრის ვარსკვლავი, ჩემი სავალი როს გათავდება
და ნაღვლიანი დაისის ჰანგი მეუფის კართან ახმიანდება.

94

At this time of my parting, wish me good luck, my friends!
The sky is flushed with the dawn and my path lies beautiful.
Ask not what I have with me to take there.
I start on my journey with empty hands and expectant heart.
I shall put on my wedding garland.
Mine is not the red-brown dress of the traveller,
and though there are dangers on the way I have no fear in mind.
The evening star will come out when my voyage is done
and the plaintive notes of the twilight melodies
be struck up from the King’s gateway.

95
ზღურბლი

არ გაჩხრეკილა შემეცნებაში
წამი, როდესაც შემოვიჭერ ამ საწუთროში.
რამ მაიძულა უზარმაზარ საოცრებაში,
გავშლილიყავი, როგორც კვირტი ტყეში, მყუდროში!
და ოდეს თვალი ავახილე ამ სამყაროში,
წამს უცხოობის განცდა გამიქრა.
და შეუცნობმა, სახელის და ფორმის გარეშე,
დედის ხატებად გარდაქმნილმა გულში ჩამიკრა.
ის შეუცნობი სიკვდილის ჟამსაც
ასე ახლობლად მომელანდება,
მიყვარს სიცოცხლე და, იმის მსგავსად,
ვიცი, სიკვდილიც შემიყვარდება.
იჩხავლებს ჩვილი დედის უბეში,
როცა მოწყვეტენ ძუძუს, მარჯვენას,
რათა იმავ წამს მარცხენაში ჰპოვოს ნუგეში.

95
Threshold

I was not aware of the moment
when I first crossed the threshold of this life.
What was the power that made me open out
into this vast mystery like a bud in the forest at midnight!
When in the morning I looked upon the light
I felt in a moment that I was no stranger in this world,
that the inscrutable without name and form
had taken me in its arms in the form of my own mother.
Even so, in death the same unknown
will appear as ever known to me.
And because I love this life,
I know I shall love death as well.
The child cries out when from the right breast
the mother takes it away, in the very next moment
to find in the left one its consolation.

96
დამშვიდობება

როცა აქედან წასვლა მომიწევს,
დამშვიდობების იყოს ეს სიტყვა
– რაც ვნახე, ვინძლო ვერავინ მიწვდეს.
მე ლოტოსისაც ვიგემე სიტკბო
გაშლილის შუქთა ოკეანეში,
და მე ვნეტარებ –
დაე ეს იყოს სიტყვა, თქმული განშორებისას.
ამ თეატრონში, უსასრულო ხატებებისა,
ვისახიობე მეც, მათმა სწორმა
და აქ ვიხილე იგი, ვისაც არა აქვს ფორმა.
ჩემი სხეული და კიდურები იყო მგზნებელი
იმის შეხებით, ვინც თვით არის შეუხებელი,
აღსასრულს ველი და გულმშვიდად შევეგებები
– დაე ეს იყოს ჩემგან თქმული ბოლო სიტყვები.

96
Parting Words

When I go from hence
let this be my parting word,
that what I have seen is unsurpassable.
I have tasted of the hidden honey of this lotus
that expands on the ocean of light,
and thus am I blessed
– let this be my parting word.
In this playhouse of infinite forms
I have had my play
and here have I caught sight of him that is formless.
My whole body and my limbs
have thrilled with his touch who is beyond touch;
and if the end comes here, let it come
– let this be my parting word.

97

როცა შენთან ვთამაშობდი,
არ მიკითხავს – ვინა ხარო.
არ ვიცოდი რიდი, შიში, ჩემი იყო ის სამყარო.
შენ, მეგობარს ვით შეჰფერის,
მაღვიძებდი ადრე დილით,
ველობიდან ველობამდე მიმიძღოდი წინ სირბილით.
მე არასდროს მიფიქრია
რომ გამეგო, რას მიმღერდი.
მარტოოდენ ხმას გიწყობდი,
გულო, შენც იმ ჰანგზე ძგერდი.
ხოლო ახლა, როს გასრულდა ის თამაში, უმაქნისი,
ეს უცები სახიობა ვის და რატომ ეპრიანათ,
სამყარომ კი შენს ტერფებზე შეაჩერა მზერა თვისი,
და გაშეშდა მონუსხული თავის ვარსკვლავებიანად.

97

When my play was with thee
I never questioned who thou wert.
I knew nor shyness nor fear, my life was boisterous.
In the early morning thou wouldst call me
from my sleep like my own comrade
and lead me running from glade to glade.
On those days I never cared to know
the meaning of songs thou sangest to me.
Only my voice took up the tunes,
and my heart danced in their cadence.
Now, when the playtime is over,
what is this sudden sight that is come upon me?
The world with eyes bent upon thy feet
stands in awe with all its silent stars.

98

ნადავლით ჩემით,
მარცხის წნულებით, შენი მოკაზმვა მომეგუნება.
ან როგორ უნდა გავეცალო ძალას, უძლეველს.
ნამდვილად ვიცი – სიამაყე დამეთრგუნება,
სიცოცხლე ხუნდის დასალეწად რა ტკივილს უძლებს,
ფუტურო გული იმღერებს ცრემლით,
ვით ღრუ ლერწამი, და იმ ცრემლით ქვები დადნება.
მჯერა – ლოტოსის ასი ფურცელი
სულ დახურული რომ არ იქნება
და მისი თაფლის სამალავი გამომჟღავნდება.
ცის სილურჯიდან დაჟინებულს შევიგრძნობ მზერას
მდუმარებაში რომ მიმიხმობს, მიღმა ცხოვლისა.
მე ვეღარაფერს დავიტოვებ, სრულიად ვერას
და შენს ტერფებთან შევერთვები ბოლოს ყოვლისა.

98

I will deck thee with trophies,
garlands of my defeat.
It is never in my power to escape unconquered.
I surely know my pride will go to the wall,
my life will burst its bonds in exceeding pain,
and my empty heart will sob out in music
like a hollow reed, and the stone will melt in tears.
I surely know the hundred petals of a lotus
will not remain closed for ever
and the secret recess of its honey will be bared.
From the blue sky an eye shall gaze upon me
and summon me in silence.
Nothing will be left for me, nothing whatever,
and utter death shall I receive at thy feet.

99
გულიღა

როდესაც საჭეს ვტოვებ, ვიცი, რომ
გადაიბარებს, ვინაც ღირსია.
რაც საქნელია, ის აღსრულდება
და ეს ჭიდილიც უმაქნისია.
ხელი დაუშვი, ხამს შეეგუო
ამ დამარცხებას შენ, ჩემო გულო.
იყავ ბედნიერ, რამეთუ ძალგიძს
ინარჩუნებდე მოჩენილ ადგილს.
ჩემი ლამპრები უმალ ქრებიან ქარის ოდნავი წამობერვისას,
და მავიწყდება სხვა ყველაფერი ყოველი მათი კვლავანთებისას.
თუმცა ამჯერად ვიქნები ბრძენი,
ჭილოფს გაგიშლი და სანათებს აღარ ავანთებ.
შენ კი, როდესაც მოისურვებ, ნებაა შენი,
ჩუმად მესტუმრე და ჩემს გვერდით მოიკალათე.

99
Still Heart

When I give up the helm
I know that the time has come for thee to take it.
What there is to do will be instantly done.
Vain is this struggle.
Then take away your hands
and silently put up with your defeat, my heart,
and think it your good fortune to sit perfectly still
where you are placed.
These my lamps are blown out at every little puff of wind,
and trying to light them I forget all else again and again.
But I shall be wise this time and wait in the dark,
spreading my mat on the floor;
and whenever it is thy pleasure, my lord,
come silently and take thy seat here.

100
ოკეანე აღთა

მე ვყვინთავ აღთა ოკეანის გულისგულამდე,
მის ჯავარს ვეძებ, ვისაც არ აქვს ხატი-ნიშატი.
შევწყვიტე ცურვა ნავსადგურით ნავსადგურამდე
გრიგალთა მიერ გალახული ჩემი ნუშათი.
დრო მიილია უდარდელად ზვირთებში რწევის.
და ახლა ვილტვი რომ სიკვდილით შევერწყა უკვდავს.
მდიდრულ დარბაზში უძირო სკნელის
სადაც უჩუმარსიმიანი მუსიკა უკრავს,
მოვმართავ ჩემი ყოფის არფას, ჰანგმოლივლივეს,
მარადისობის ჰანგებთან შერთვით
და, როცა იგი საბოლოოდ ამოიგმინებს,
მე ჩემს ჩუმ საკრავს თვით სიჩუმეს დავუდებ ფერხთით.

100
Ocean of Forms

I dive down into the depth of the ocean of forms,
hoping to gain the perfect pearl of the formless.
No more sailing from harbor to harbor
with this my weather-beaten boat.
The days are long passed when my sport was to be tossed on waves.
And now I am eager to die into the deathless.
Into the audience hall by the fathomless abyss
where swells up the music of toneless strings
I shall take this harp of my life.
I shall tune it to the notes of forever,
and when it has sobbed out its last utterance,
lay down my silent harp at the feet of the silent.

101

მთელი სიცოცხლე დაგეძებდა ჩემი სიმღერა.
კარიდან კარი მომარონინა,
შემაგრძნობინა ჩემი სამყარო
და ჩემი თავი შემაცნობინა.
სიმღერამ მომცა თუკი რამ ვიცი,
მასწავლა გზები, დამაყენა იდუმალ კვალზე
და ვარსკვლავები მაპოვნინა გულის ცარგვალზე.
საიდუმლოთა საუფლოში დამატარებდა,
დამავლევინა ცისქვეშეთი ტანჯვა-ტკბობისა,
ახლა კი რომელ კარიბჭესთან მიმიყვანს ნეტავ,
ოდეს დაისი მოვა ჩემი ყარიბობისა.

101

Ever in my life have I sought thee with my songs.
It was they who led me from door to door,
and with them have I felt about me,
searching and touching my world.
It was my songs that taught me all the lessons I ever learnt;
they showed me secret paths, they brought before my sight
many a star on the horizon of my heart.
They guided me all the day long to the mysteries
of the country of pleasure and pain,
and, at last, to what palace gate have the brought me
in the evening at the end of my journey?

102
ღიმილით მჯდომი

ხალხის წინაშე ვიკვეხნიდი, რომ მე შენ გიცნობ.
ყველა ჩემს ლექსში უნახიათ მათ შენი ხატი.
მოვლენ, მკითხავენ – ეგ ვინ არისო?
და უპასუხოდ რჩება მუდამ შეკითხვა მათი.
ვამბობ – არ ვიცი, ვერ გეუბნები.
მსაყვედურობენ და მიდიან ამრეზილები.
შენ კი აქ ზიხარ და იღიმები.
როს ამღერება მეგუნება შენზე თქმულისა,
გადმოიღვარა საიდუმლო ჩემი გულისა.
მოვიდნენ, მკითხეს – აგვიხსენი, რა იგულისხმე.
და უპასუხოდ დარჩა კვლავაც შეკითხვა მათი.
ვამბობ – ვინ იცის რაა მათში ნაგულისხმები!
ჩაიცინებენ და მტოვებენ ამრეზილები.
შენ კი აქ ზიხარ და იღიმები.

102
Sit Smiling

I boasted among men that I had known you.
They see your pictures in all works of mine.
They come and ask me, „Who is he?“
I know not how to answer them.
I say, „Indeed, I cannot tell.“
They blame me and they go away in scorn.
And you sit there smiling.
I put my tales of you into lasting songs.
The secret gushes out from my heart.
They come and ask me, „Tell me all your meanings.“
I know not how to answer them.
I say, „Ah, who knows what they mean!“
They smile and go away in utter scorn.
And you sit there smiling.

103
მოსალმება

ღმერთო, შენდამი ერთ მოსალმებად,
დე ამიზვირთდეს ყველა შეგრძნება,
რომ შენთა ფერხთა შეძლოს შეხება.
როგორც ღრუბელი ივლისისა, ძირს დაშვებული,
დაუხარჯავი სინოტივით დამძიმებული,
მსურს ასე დადრკეს შენს კართან სული
ღმერთო, შენდამი ერთ მოსალმებად.
ჩემი სიმღერა, გაფანტული ფერად ჰანგებად
დე ერთ ნაკადად გაერთიანდეს
და სიჩუმის ზღვას ასე მიადგეს
ღმერთო, შენდამი ერთ მოსალმებად.
ვით წეროს გუნდი, დაუღალველად,
ფრენით მიელტვის საკუთარ ბუდეს,
მარადისისკენ სიცოცხლე სრბოდეს
ღმერთო, შენდამი ერთ მოსალმებად.

103
Salutation

In one salutation to thee,
my God, let all my senses spread out
and touch this world at thy feet.
Like a rain-cloud of July hung low
with its burden of unshed showers
let all my mind bend down at thy door
in one salutation to thee.
Let all my songs gather together
their diverse strains into a single current
and flow to a sea of silence
in one salutation to thee.
Like a flock of homesick cranes
flying night and day back to their mountain nests,
let all my life take its voyage to its eternal home
in one salutation to thee.

 

ტეგები: , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: