RSS

ჯ.რ. ტოლკინი – უკანასკნელი ხომალდი

06 May

ტატა კოტრიკაძეს

სამ საათზე გაეღვიძა ფირიელს,
ოდეს ღამე გალიგვირდა ცაზე,
ოქროსფერი მამლაყინწა მინდორ-ველს
მიესალმა ომახიან ხმაზე.
ჯერ ხეები ისევ ბინდში დგანან და
ჩიტებმა კი ჟრიამული მორთეს,
გრილმა სიომ ტყეში გაინავარდა,
უხიცინებს ნამძინარევ ფოთლებს.

რიბირაბომ გააღვივა ბადახში,
სხივთა ნათელს განერიდა ღამე
და, თანდათან, ფოთლებსა და ბალახში
მარგალიტად აციმციმდა ნამი.
ფეხაკრეფით მიატოვა საწოლი
და ცქრიალით ჩაირბინა კიბე,
ცეკვა-ცეკვით გაიარა მინდორი,
სველმა მოლმა დაუნამა კაბა.

და ამ ნამის ქობით, მოციალეთი,
მდინარისკენ ჩაუყვება კვალს,
ტირიფის ქვეშ დინჯად მოიკალათებს,
ჩქერთა ჩქროლას გაადევნებს თვალს.
ძირს ქვასავით წამოვიდა ალკუნი,
ცისფერ ელვად ჩაენარცხა წყალს,
ლერწამი კი შროშანს მიელამუნა,
მინდობილი მსუბუქ ნიავქარს.

უცბად, შორით, ჰანგმა გაიწკრიალა,
ნაპირთან მდგარს შემოერტყა გარს,
გაშლილმა თმამ ალიონით იალა,
ნაზი თრთოლვით დაეფინა მხარს.
სტვირთა სტვენა და ჟრიალი ქნარისა
მომღერალთა ღუღუნი და კრინი,
ვით ნამღერი ონავარი ქარისა,
და ზარების გუგუნი და დვრინი.

შორით გაკრთა გემი ოქროსნისკარტა,
არწევს ხოფებს, ქათქათას და დიდრონს
მოუძღვება წინ გედების ესკორტი,
იცავენ და მეგზურობენ თითქოს.
გამოსულნი იდუმალი ქვეყნიდან,
ვერცხლისფერად შემოსილი ხალხი,
მათგან სამს კი გვირგვინები შვენით და
მოჩახჩახე კულულების ალყა.

მოდიოდნენ ქნარითა და სიმღერით,
ხოფთა ჩქამი ერთვებოდა მშვიდი,
– ამ მიწაზე მწვანეაო იმდენი
და გალობსო უამრავი ჩიტი.
კიდევ ბევრჯერ მნათი, ამომავალი,
არე-მარეს გადაღებავს მკვეთრად
და ყვავილიც გაიშლება მრავალი,
ვიდრე მინდვრებს დაათოვდეს თეთრად.

ჰე, მესაჭევ, საით მიეშურებით,
დაღმა-დაღმა რომ მიჰყვებით ჩქერალს?
სად უღრანი სავსეა ქვაბულებით
კაცისათვის უხილავით ჯერაც?
სად კუნძულთა გათოშილი ტინები,
დახაზულან გედის მძლავრი ფრთებით,
სად ცივ ტალღებს, ნაპირს წაპოტინებულს,
თოლიები ასკდებიან ყეფით.

„არა!“ – ესმა ხომალდიდან პასუხი:
„ გზას ვადგავართ შორეულს და ძნელს,
მივატოვეთ თალხი თავშესაფარი,
მივაშურებთ ჯერ უნახავ ზღვებს.
მივალთ, სადაც გველის ძველი მამული,
სად თეთრი ხე ზამთარ-ზაფხულ ჰყვავის,
სად ვარსკვლავი, ზღვის ქაფზე მინამული,
შეციმციმებს უკანასკნელ ნაპირს.

ხმელთაშუეთს უკვე დავემშვიდობეთ,
იქ ჩვენგანი უკვე არვინ არი,
დედა ზარი ელფეთში მოგვიწოდებს,
მაღალ კოშკში მოძგრიალე ზარი.
აქ ბალახი ხმება, ცვივა ფოთოლი,
მზე და მთვარე რიგრიგობით ცხრება,
ჩვენ კი ახლა გვესმის შორი ძახილი,
ცხრა მთას იქით რაიც გვეზიდება.“

აქ ელფებმა შეაჩერეს ნიჩბები:
„მიწიერო, გესმის ჩვენი ხმები?
ფირიელ! ჰე, ფირიელ! – მოგიხმობენ,
„ეს ხომალდი არის შეუვსები.
კიდევ ძალგვიძს ერთი მგზავრის მიღება,
წამო! შენი დღეებია მსრბოლი,
წამო! რადგან მხოლოდ შენ გვეგულები
მიწიერი, ელფთა თანასწორი.

ფირიელმა ნაპირიდან გახედა,
მდინარისკენ წადგა ბიჯი ერთი,
სველმა თიხამ შეუბოჭა ფეხი და
დაჟინებით სივრცეს მიაჩერდა.
ჩაიარა დინჯად ელფთა ხომალდმა,
გაიფანტა ჩურჩული და ჩრდილი,
„ვერ წამოვალ!“ – შემოესმათ მისი ხმა,
„მე ამ მიწის ვარო ღვიძლი შვილი!“

მის კაბაზე ჩაქრა ნამის ციალი,
ბრუნდებოდა ოდეს იგი შინ და
ალაყაფი როცა გამოიარა,
შეერია როცა სახლის ბინდებს.
შემოისხა მეწამული ხალათი,
აიკრიფა ჩამოშლილი თმები,
სახლის საქმეს მისდგა ძალის-ძალათი,
ვიდრე მნათობს სხივი ჩაუქრება.

შვიდი მშვიდი მდინარების სადარი
მიდის დრო და წელს მიჰყვება წელი,
ცაზე რბიან ღრუბელი და ბარბალი,
შურშულებენ ტირიფი და ლელი
აის-დაის, ოღონდ მოკვდავს, მის მერე,
არ უხილავს ელფთა გემის აფრა,
ეს ამბავი დარჩა როგორც სიზმარი,
სიმღერა კი სამუდამოდ გაქრა.

The Last Ship
A poem from the Adventures
of Tom Bombadil.

Firiel looked out at three O’clock;
the gray night was going;
far away a golden cock
clear and shrill was crowing.
The trees were dark, and the dawn pale,
waking birds were cheeping
a wind moved cool and frail
through dim leaves creeping.

She watched the gleam at window grow,
till the long light was shimmering
on land and leaf; on grass below
grey dew was glimmering
Over the floor her white feet crept,
down the stair they twinkled,
through the grass they dancing stepped
all with dew besprinkled.

Her gown had jewels upon its hem,
as she ran down to the river,
and leaned upon a willow-stem,
and watched the water quiver.
A kingfisher plunged down like a stone
in a blue flash falling,
bending reeds were softly blown,
lily-leaves were sprawling.

A sudden music to her came,
as she stood there gleaming
with free hair in the morning’s flame
on her shoulders streaming
Flutes there were, and harps were wrung,
and there was sound of singing,
like wind-voices keen and young
and far bells ringing

A ship with golden beak and oar
and timbers white came gliding;
swans went sailing on before,
her tall prow guiding
Fair folk out of Elvenland
in silver-grey were rowing,
and three with crowns she saw there stand
with bright hair flowing.

With harp in hand they sang their song
to the slow oars swinging;
Green is the land; the leaves are long,
and the birds are singing.
Many a day with dawn of gold
this earth will lighten,
many a flower will yet unfold,
ere the cornfields whiten.

Then wither go ye, boatmen fair,
down the river gliding??
To twilight and to secret lair
in the great forest hiding?
To northern isles and shores of stone
on strong swans flying,
by cold waves to dwell alone
with the white gulls crying?

‘Nay!’ they answered, “Far away
on the last road faring,
leaving western havens grey,
the seas of shadow daring,
we go to Elvenhome,
where the White Tree is growing,
and the Star shines upon the foam
on the last shore flowing.

‘To mortal fields say farewell,
Middle Earth forsaking!
In Elvenhome a clear bell
in the high tower is shaking.
Here grass fades and leaves fall,
and the sun and moon wither.
and we have heard the far call
that bids us journey thither.’

The oars were stayed. They turned aside;
‘Do you hear the call, Earth-maiden?
Firiel! Firiel!’ they cried.
‘our ship is not full-laden.
One more only we may bear.
Come! for your days are speeding
Come! Earth-maiden elven-fair,
our last call heading.’

Firiel looked from the river bank,
one step daring
then deep in clay her feet sank,
and she halted staring.
Slowly the elven ship went by
whispering through the water:
‘I cannot come!’ they heard her cry.
‘I was born Earth’s daughter!

No jewels bright her gown bore,
as she walked back from the meadow
under roof and dark door,
under the house-shadow.
She donned her smock of russet brown,
her long hair brided,
and to her work came stepping down.
Soon the sunlight faded.

Year still after year flows
down the Seven Rivers;
cloud passes, sunlight glows,
reed and willow quivers
at morn and eve, but never more
westward ships have waded
in mortal waters as before,
and there song as faded.

 

ტეგები: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: