RSS

საარჩევნო კამპანიის სტრატეგიული დაგეგმვა

09 May

ფ. გოულდი

ავტორი გახლავთ დიდი ბრიტანეთის წამყვანი სპეციალისტი პოლიტიკური კამპანიის სტრატეგიის დარგში

პრემიერი ბრაუნი და ფილიპ გოულდი

რა შეიძლება იყოს უფრო მთავარი საარჩევნო კამპანიის წარმართვისთვის, ვიდრე სტრატეგიული დაგეგმვა!
ამასთანავე, საარჩევნო ბრძოლის ასპექტებში არაფერია ამაზე უფრო ნაკლებკონკრეტული და ძნელად გასაგები.
წინამდებარე სტატიაში ავტორი ცდილობს რაც შეიძლება უბრალოდ და მისაწვდომად მოგვითხროს სტრატეგიულ დაგეგმვაზე.
სტატია შედგება 2 ნაწილისაგან პირველში გადმოცემულია და თანმიმდევრულად აღწერილია დაგეგმვის პროცესი.
მეორეში მოცემულია მოკლე რეზიუმე და მოყვანილია 2 კონკრეტული მაგალითი სტრატეგიული დაგეგმვისა მოქმედებაში.

ნაწილი 1.
სტრატეგიული დაგეგმვის პროცესი

სტრატეგიული დაგეგმვის პროცესი მოიცავს 4 სტადიას:
1. ორი წყაროდან მომდინარე ინფორმაციის შეგროვება: საზოგადოებრივი აზრის გამოკვლევა და მეტოქის შესწავლა;
2. არსებული ინფორმაციის შესწავლა, პირველ რიგში კამპანიის ყველა მონაწილის ძლიერი და სუსტი მხარეების გამოვლენით;
3. უშუალოდ სტრატეგიის დამუშავება: ადრესატი ჯგუფების, პრობლემების, მიზნების, სტრატეგიისა და ძირითადი ლოზუნგების განსაზღვრა;
4. დაგეგმვა, ანუ ყოველივე ზემოთჩამოთვლილის გადატანა კამპანიის დასრულებულ გეგმაში.

თანმიმდევრულად განვიხილოთ ეს სტადიები

1. ინფორმაცია:

ინფორმაციის უქონლად შეუძლებელია სტრატეგიული დაგეგმვა. მისი მოპოვების ორი წყაროა საზოგადოებრივი აზრის გამოკვლევა და მეტოქეთა შესწავლა.

ნებისმიერი პოლიტიკური კამპანიის საწარმოებლად აუცილებელია საზოგადოებრივი აზრის გამოკვლევა. იგი ხორციელდება ორი ძირითადი ფორმით:

ა) რაოდენობრივი გამოკვლევა, რომელიც გულისხმობს ამომრჩეველთა სტატისტიკურად რეპრეზენტატიული ანარჩევის გამოკითხვას.
ბ) ფოკუსური ჯგუფების ანალიზი.
საწყისი, რაოდენობრივი გამოკითხვა საშუალებას მოგვცემს დავადგინოთ უმთავრესი ფაქტები, რომლებიც ეხება ჩვენს კანდიდატს და მის მეტოქეს, ფაქტები, რომლებზე დაყრდნობაც შეიძლება შემდგომი გამოკვლევებისას.
მსგავსმა გამოკვლევებმა უნდა გამოავლინონ:
– ელექტორალური განწყობილებანი;
– ქვეყანაში არსებული მდგომარეობისადმი დამოკიდებულება
– ეკონომიკური სიტუაციის შეფასება (მტკიცდება თუ სუსტდება, უმჯობესდება თუ უარესდება კონკრეტული ინდივიდის ცხოვრების დონე);
– ამომრჩეველთა წინაშე მდგარი უპირატესად მწვავე პრობლემები (შედის თუ არა მათში ჯანდაცვა, ეკონომიკა, ქვეყნის თავდაცვა);
– არჩევნებში მონაწილე ყველა პარტიის ძლიერი და სუსტი მხარეები;
– პარტიის და მის კანდიდატთა იმიჯი: იმსახურებენ თუ არა ნდობას, შეესაბამებიან თუ არა კომპეტენციის დონით დროის მოთხოვნებს;
– კანდიდატი, რომელიც იმსახურებს მეტ ნდობას და ლიდერობს საკვანძო პრობლემებისადმი თავისი მიდგომით; ვის ენდობიან ყველაზე მეტად ეკონომიკის მართვის საკითხებში, ვის ძალუძს არ დაუშვას გადასახადთა ზრდა; ვინ სარგებლობს მეტი ნდობით საგარეო პოლიტიკის საკითხებში;
ასეთი გამოკვლევა საშუალებას გვაძლევს მივიღოთ იმ პოლიტიკური ტერიტორიის სრული რუკა, რომელზედაც უნდა გაიშალოს კამპანია.

იგი დაგვეხმარება პარტიის ძლიერი და სუსტი მხარეების დადგენაში, ელექტორატის საზრუნავისა და ორჭოფობის მიზეზის წვდომაში, აგრეთვე იმ სფეროების განსაზღვრაში, სადაც კეთილსასურველი ნიადაგია კამპანიის საწარმოებლად ან პირიქით.
თუმცაღა ასეთი გამოკვლევა არ იძლევა საშუალებას გამოვავლინოთ ელექტორატის სიღრმისეული შიში, იმედი თუ ღირებულებანი.
აქ საჭიროა გამოკვლევის სხვა ტიპი.
ფოკუსური ჯგუფის ანალიზის დროს იკვლევენ 6–8 კაცისაგან შემდგარ ჯგუფებს, რაც წარიმართება მომზადებული წამყვანის მიერ.

მათი ინტერვიუირება არ იძლევა სტატისტიკურად საიმედო რეზულტატებს, მაგრამ საშუალებას გვაძლევს უფრო ღრმად ჩავწვდეთ ელექტორატის განწყობილებებს, რის გარეშეც შეუძლებელია თანამედროვე საარჩევნო კამპანიის წარმოება.
ფოკუსური ჯგუფების ანალიზის საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ:
– რა აღელვებს ამომრჩევლებს, რისი იმედი აქვთ მათ და რას უფრთხიან;
– რას ფიქრობენ ისინი პოლიტიკოსებზე, მოსწონთ და ენდობიან თუ არა;
– როგორია სინამდვილეში მათი მრწამსი და სიღრმისეული ღირებულებანი;
– რა გამოძახილს ჰპოვებს მათში პოლიტიკური ინფორმაცია, როგორ ზემოქმედებას ახდენს მათზე ლოზუნგები, პლაკატები და სააგიტაციო ფურცლები;
ფოკუსური ჯგუფების ანალიზი იძლევა სიღრმეს, ხოლო საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვა – რაოდენობრივ მაჩვენებლებს.
საარჩევნო კამპანიის წარმართვისათვის ორივე აუცილებელია.
მეტოქეთა შესწავლა გულისხმობს კონკურენტ პარტიაზე და მის კანდიდატზე არსებული მონაცემების შესწავლას (მონაცემების შეკრება საჭიროა საკუთარ პარტიაზე და მის კანდიდატზე).
აღნიშნული სამუშაოს განხორციელება, ისევე, როგორც საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვა, წარმოადგენს თანამედროვე პოლიტიკური კამპანიის უმთავრეს წინაპირობას.

2. შეფასება:
როცა ყველა ხელმისაწვდომი ინფორმაცია ხელთ გვექნება, იგი სისტემაში უნდა მოვიყვანოთ და შევაფასოთ. მსგავსი შეფასების ცენტრალური მომენტია თქვენი და მეტოქე პარტიისა და კანდიდატის სუსტი და ძლიერი მხარეების განსაზღვრა.
სამუშაო უნდა შესრულდეს უკიდურესად გულმოდგინედ და პატიოსნად, განსაკუთრებით იმ ნაწილში, რომელიც ეხება თქვენსავე სუსტ მხარეებს. ამ სამუშაოს დასრულებამდე ვერ შესძლებთ საკუთარი სტრატეგიის შემუშავებას.

3. სტრატეგია:
მას შემდეგ, რაც შეიკრიბა და შეფასდა თქვენს განკარგულებაში მყოფი ყველა ფაქტი და საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის მონაცემები, აგრეთვე გამოიკვეთა კამპანიის ყველა მონაწილის ძლიერი და სუსტი მხარეები, შესაძლებელი ხდება უშუალოდ სტრატეგიის შემუშავების დაწყება.
სტრატეგიის შემუშავების პროცესი, თავის მხრივ, შედგება ხუთი ელემენტისგან:

უნდა გამოვლინდეს ადრესატი ჯგუფი;

განისაზღვროს საკვანძო პრობლემა, რომელსაც უნდა მიექცეს განსაკუთრებული ყურადღება;

ფორმულირდეს კამპანიის მიზანი;

მისი მთავარი სტრატეგიის ხაზი;

ძირითადი ლოზუნგი.

განვიხილოთ ისინი თანმიმდევრობით.

1. ადრესატი ჯგუფის არჩევა – ეროვნული დემოკრატიის ინსტიტუტის მიერ წლეულს გამართულ სემინარზე მე და ჩემმა კოლეგებმა არაერთხელ ვკითხეთ რუსეთის პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენლებს – ვისზე აპირებენ ისინი აპელირებას.

ჩვეულებრივ პასუხი ასე ჟღერდა: სამრეწველო დარგის მუშებზე, სტუდენტებზე, ქალებზე, გლეხობაზე, ხანდაზმულებზე და ა.შ.
მალე გამოირკვა, რომ სიაში შეყვანილია რუსეთის საზოგადოებრიობის ყველა ჯგუფი. ყველანი ვუშვებთ ერთ შეცდომას, როცა ვცდილობთ მოვიცვათ ყველა და ყველაფერი, თუმცაღა პოლიტიკური სტრატეგიის წარმატებისკენ მივყავართ სწორ არჩევანს, მეტიც – მკაცრ არჩევანს.
აუცილებელია ვაღიაროთ, რომ არ გვაქვს პოლიტიკური მოწოდების ყველასადმი მიმართვის საშუალება. ეს, რა თქმა უნდა, არ ნიშნავს მხედველობის არედან მათ გაშვებას, ვინც ჩვენს მიერ არჩეულ ჯგუფში არ შედის, არამედ იგულისხმება, რომ მათდამი, ვინც შედის, გვმართებს უპირატესი ყურადღების გამოჩენა.

ადრესატი ჯგუფის არჩევა არსებითია რამდენიმე მიზეზით.
ჯერ ერთი – ეს გვეხმარება ლოზუნგის გამომუშავებაში.

პოლიტიკაში, ისევე როგორც ცხოვრებაში, როდესაც იცი ვის მიმართავ, იცი ისიც, თუ როგორ მიმართო.
მეორე – საშუალება გვეძლევა, რომ არსებული სახსრები რაც შეიძლება ეფექტურად გამოვიყენოთ.

უბრალოდ შეუძლებელია გამოსცე იმდენი სარეკლამო პროსპექტი და სააგიტაციო ფურცელი, რომ უზრუნველყო ყველა, განსაკუთრებით ისეთ უზარმაზარ ქვეყანაში, როგორიც რუსეთია, მით უმეტეს, რომ მის ფარგლებში მოღვაწე პოლიტიკურ პარტიათა ფინანსური რესურსები ხშირად ძალზე შეზღუდულია.

შესაბამისად, იძულებული ვხდებით გავაკეთოთ არჩევანი.
მესამე – ადრესატი ჯგუფის არჩევა საშუალებას იძლევა ავარჩიოთ (განსაკუთრებით ადგილებზე) ისეთი ლოზუნგები, რომლებშიაც ასახული იქნება პოტენციურ ამომრჩეველთა გასაჭირი.

თუ სააგიტაციო ფურცელი განკუთვნილია პენსიონერთათვის, მასში შეიძლება ლაპარაკი იყოს უშუალოდ პენსიონერებზე.

რაც უფრო სპეციფიურია ლოზუნგი და რაც უფრო მკაფიოდაა ფორმულირებული (გათვლილი კონკრეტულ ადრესატზე), მით უფრო ეფექტურია თქვენი საკომუნიკაციო პროცესი.
ადრესატი ჯგუფის გამოვლინება მოითხოვს გარკვეულ დროსა და ძალისხმევას. ასეთი ჯგუფის შემადგენლობები სულ უფრო ხშირად განისაზღვრება არა ტრადიციული ფაქტორებით (როგორიცაა, ვთქვათ, ინდივიდთა სოციალური თუ ეკონომიკური კუთვნილება), არამედ პირობითი მახასიათებლებით, რომლებიც არ ემთხვევა სოციალურსა და ეკონომიკურს.
მაგალითად, შეიძლება თქვენ ისწრაფოდეთ მიიზიდოთ ის ამომრჩევლები, რომლებიც ტრადიციულ ღირებულებებს ემხრობიან, განწყობილნი არიან ნაციონალისტურად და მტკივნეულად აღიქვამენ ცვლილებებს, ან პირუკუ, აპელირება მოახდინოთ მათზე, ვისაც სწყურია სწრაფი ცვლილებები, პერსონოცენტრულია ან ნაკლებად ანაღვლებს ტრადიციული ღირებულებები.
ადრესატი ჯგუფის არჩევა შეიძლება ძალზე რთული და დახლართული ამოცანა აღმოჩნდეს. ამიტომ, მის გადასაწყვეტად, საჭიროა საღი აზრის პოზიციიდან მიდგომა.

იდეალური ადრესატი ჯგუფი არ არსებობს და შესაბამისად, მოგიწევთ კომპრომისზე წასვლა, თუმცაღა, თუ კი გაარკვიეთ, თუ ვის მიმართავთ საარჩევნო კამპანიის დროს, ჩათვალეთ, რომ პირველი ნაბიჯი ეფექტური პოლიტიკური სტრატეგიის გამომუშავებისკენ უკვე გადადგმული გაქვთ.

2. საკვანძო პრობლემის გამოვლენა – უაღრესად სერიოზულია იმ საკვანძო პრობლემის განსაზღვრა, რომლის ირგვლივაც უნდა გაიშალოს კამპანია. ეს დაგეხმარებათ თქვენი ყურადღების თავმოყრასა და მასზე საკუთარი სტრატეგიის ფოკუსირებაში.

3. მიზნის დასახვა – შემდგომ თქვენ უნდა დაადგინოთ, რის მიღწევას აპირებთ კამპანიის მსვლელობაში. სტრატეგია არ არსებობს მკაფიოდ განსაზღვრული მიზნის გარაშე. მიზნები მოყვანილ უნდა იქნას სისტემაში და მოერგოს ჩვენს საზღვრებს. ისინი დგებიან ორ განსხვავებულ დონეზე.

1) ელექტორალური დონე: რამდენი ხმის მიღებას ცდილობთ? რამდენი ადგილის მოპოვებას?
2) მიზანდასახულობითი დონე: როგორი ცვლილებების სტიმულირებას აპირებთ პოზიციებსა და მრწამსში? ეკონომიური დაიმედებულობის გრძნობის გაძლიერებას ცდილობთ თუ ძლიერი ხელმძღვანელობის სახის შექმნას?
4. სტრატეგიის შემუშავება – ახლა უკვე შესაძლებელია კამპანიის მსვლელობის სტრატეგიის შემუშავება. ცნობილია თქვენი მეტოქეების ძლიერი და სუსტი მხარეები; აუდიტორია, რომელზეც მოახდენთ აპელირებას: განსაზღვრული გაქვთ უპირატესად აქტუალური პრობლემა და ფორმულირებული გაქვთ მიზანი.

ახლა საჭიროა სტრატეგია – პოლიტიკური სტრატეგიის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ განისაზღვროს – როგორ გავზარდოთ მაქსიმალურად საკუთარი უპირატესობანი და გამოვიყენოთ მეტოქის სუსტი მხარეები, რათა მივაღწიოთ ელექტორალურ მიზნებს.

პოლიტიკური სტრატეგია ყოველთვის მოიცავს 3 ელემენტს:

ა) საკუთარი პოზიტიური პროგრამის რეკლამა.
ბ) თავდაცვა იქ, სადაც მოვიკოჭლებთ.
გ) მეტოქეთა ნაკლოვანებების მხილება.
სტრატეგიის შემუშავებისას საკვანძოდ ითვლება ამ სამ ელემენტს შორის ბალანსის პოვნა. აქ მრავალი ვარიანტია შესაძლებელი.

მაგალითად – მოცემულ მომენტში ხელისუფლებაში მყოფ მთავრობას შეუძლია ძალისხმევის კონცენტრირება არა თავისი პოზიტიური პროგრამის პროპაგანდაზე, არამედ იმაზე, რომ დათესოს ეჭვი ოპონენტის კრედიტუნარიანობის მიმართ.
ოპოზიციურმა პარტიამ, რომელსაც არც თუ ბრწყინვალე მომავალი აქვს ეკონომიკის მართვაში, უნდა აარჩიოს – თავისი იმიჯი გამოასწოროს თუ შეუტიოს ხელისუფლებაში მყოფ მთავრობას იმ მიმართულებით, სადაც ეს უკანასკნელი მოიკოჭლებს.

როგორც ვხედავთ, ყველა პარტიას უწევს საკუთარი ნაკლოვანებებისა და სუსტი ადგილების პრობლემის დაძლევა. ვთქვათ პარტიის საგადასახადო პოლიტიკა არაა პოპულარული, როგორ უნდა მოიქცეს იგი – დაიცვას ეს პროგრამა თუ მიჩქმალოს?
ყველა ეს გადაწყვეტილება პირველხარისხოვანია, მაგრამ მათი მიღება შეუძლებელია თანამედროვე გარემოებათა გათვალისწინების გარეშე. კონკურენტ პარტიებსაც ექნებათ თავისი სტრატეგია და ისინი შეეცდებიან თავისი გეგმების განხორციელებას.
საკუთარი სტრატეგიის რეალიზებისას თქვენ შეეცდებით რეაგირება მოახდინოთ მეტოქის ქმედებაზე, ხოლო ისინი თქვენსაზე.
სტრატეგიის შემუშავება არა მარტო საკუთარი კამპანიის დაგეგმვას გულისხმობს, არამედ ოპონენტის ქმედების გათვალისწინებას და საპასუხო ქმედებისათვის კონტრზომების მომზადებას.
ყოველივე ეს შეიძლება ძალზე რთულად გეჩვენოთ, მაგრამ უნდა შევითვისოთ ერთი მარტივი პრინციპი: რაც უფრო მეტს იმუშავებთ დაგეგმვაზე არჩევნებამდე, მით მყარი იქნება თქვენი სტრატეგია არაქათისგამცლელი საარჩევნო კამპანიის მსვლელობისას.
დროის გათვლა – საარჩევნო კამპანიის წარმოებისას ასევე მნიშვნელოვანია დროის სწორი გათვლა. თანამედროვე საარჩევნო კამპანიები, როგორც წესი, გადიან სულ მცირე ორ ფაზას:
წინასაარჩევნო კამპანიის ფაზას, რომელიც იწყება არჩევნებამდე 4–5 დღით ადრე და ხანგრძლივი კამპანიის ფაზას, რომელიც გრძელდება დაახლოებით 6 თვე უშუალოდ საარჩევნო კამპანიის გაშლამდე.
სადღეისოდ სულ უფრო მნიშვნელოვანია საკუთარი პროგრამის დროულად წამოწევა და ამომრჩევლის პოზიციაზე ზემოქმედება, რამდენადაც არჩევნების მოახლოებასთან ერთად კამპანია ხშირად ისე იძაბება, რომ რთულდება ელექტორატამდე საკუთარი ლოზუნგების დაყვანა.

ლოზუნგები
ლოზუნგი კამპანიის საკვანძო კომპონენტია. სტრატეგიაში არაფერია იმაზე მთავარი, ვიდრე ის, თუ რას ეტყვის კანდიდატი ამომრჩეველს. ლოზუნგი უნდა იყოს უბრალო, დასამახსოვრებელი.
საჭიროა ლოზუნგების ხშირი გამეორება. ერთ–ერთი ყველაზე ხშირი შეცდომაა საკუთარი საკვანძო ლოზუნგებიდან გადახვევა. უკანასკნელი პერიოდის ლოზუნგებში უფრო ხშირად გვხვდება ვარიაცია “ნდობის” თემაზე “გარდაქმნების” საპირისპიროდ (რა თქმა უნდა ყველაფერი ამ თემებზე არ დაიყვანება).
იმისათვის, რომ მიაღწიოს ხელახლად არჩევას, არაპოპულარული მთავრობა ხშირად მიმართავს თავისი ოპონენტისადმი უნდობლობის გაღვივებას მართვის უუნარობის კუთხით. მაგალითისათვის, ასეთი რამ მოხდა დიდი ბრიტანეთის, ავსტრალიის, ესპანეთისა და იაპონიის არჩევნებში.
მეორე მხრივ ოპოზიციურ პარტიებს უწევთ გარდაქმნების აუცილებლობის დაცვა, ასეთი კამპანიის თვალსაჩინო და წარმატებული მაგალითია კლინტონის კამპანია.

როგორც ვხედავთ, ლოზუნგი უაღრესად მნიშვნელოვან როლს თამაშობს კამპანიის წარმოებაში. სწორად შერჩეული ლოზუნგების გარეშე, რომელთაც ძალუძთ ადრესატამდე მიღწევა, კამპანიის მოგება შეუძლებელია.

4. კამპანიის გეგმა

მას შემდეგ, რაც სტრატეგია შემუშავდება, იგი უნდა გარდაიქმნას კამპანიის გეგმად, რაშიაც შევა:
– ყველა პარტიის ძლიერი და სუსტი მხარეების შეფასება;
– მიზნები;
– პრობლემა;
– ადრესატი ჯგუფი;
– კამპანიის სტრატეგია: შეტევა, რეკლამა, თავდაცვა;
– ლოზუნგები;
– საკომუნიკაციო სტრატეგია (როგორ დავიყვანოთ ლოზუნგები ადრესატ ჯგუფებამდე);
– ბადე გრაფიკი, რომელშიაც ხდება ყველა მოვლენის, სტრატეგიული ინიციატივებისა და პრესკონფერენციების ფოკუსირება;
– მოქმედებათა გეგმა, რომელიც ზუსტად განსაზღვრავს, თუ რა მოხდება და ვინ განახორციელებს.

ახლა გადავიდეთ რეზიუმეზე და წარმოვადგინოთ კონკრეტული მაგალითები.

 

ნაწილი 2

რეზიუმე და კონკრეტული მაგალითები
1992 წლის საყოველთაო არჩევნები დიდ ბრიტანეთში

 

წინაისტორია

1992 წლის კამპანიის სათავე მოიცავს აპრილის არჩევნებამდე არა ერთსა და ორ თვეს, არამედ წლებსა და ათწლეულებს. სამოცდაათიანი წლების ინგლისს წარმატებული ქვეყანა არ ეთქმოდა. იგი განიცდიდა გამუდმებულ ეკონომიკურ კრიზისს, სოციალურ საჭიროებებზე ხარჯების შეკვეცას, ხვალინდელი დღით დაიმედებულობის მკვეთრ დაცემას.
ამაში არაფერი იყო უნიკალური: დასავლური ეკონომიკის წარმომადგენელთა უმეტესობა განიცდიდა ანალოგიურ სიძნელეებს, რომლებიც აღმოცენდა 1973 წლის ნავთობის კრიზისიდან.

სამოცდაათიანი წლების მიწურულს დასავლეთის ქვეყნების მთავრობათა უმრავლესობა იმყოფებოდა რთულ მდგომარეობაში და უმეტესმა მათგანმა წააგო ამ პერიოდში გამართული არჩევნები.
ყველა ეს პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ იდგა ინგლისში.

ხალხი სულ უფრო ხშირად ამბობდა, რომ ქვეყანა “ავადმყოფობს”.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდიდან აღებული იქნა უზარმაზარი კრედიტები. ათწლეული დასრულდა შრომით ურთიერთობებში წარმოშიბილი მსხვილმასშტაბიანი კონფლიქტებით (რასაც მოგვიანებით “უკმაყოფილებათა ზამთარი” ეწოდა, რაც იქამდე მივიდა, რომ მუშები მიცვალებულების დაკრძალვაზეც უარს ამბობდნენ).
მოცემულ პრობლემებზე პოტენციურად პოლიტიკური პასუხის ორი ვარიანტი არსებობდა. პირველი “თეთჩერიზმი” (1979 – 1990 წლებში ბრიტანეთის პრემიერმინისტრის მარგარეთ თეთჩერის სახელით მონათლული), მეორე – “ბენიზმი” (ადრე ლეიბორისტულ მთავრობაში მაღალ სამინისტრო პოსტზე მყოფი, ხოლო შემდგომ ლეიბორისტული პარტიის მემარცხენე ფრთის მეთაურის ტონი ბენის სახელის მიხედვით).

ორივე ვარიანტი ერთ თემას ანვითარებს: 1960–1990 წლების ცენტრისტული, გადაწყვეტილებანი აღარ მუშაობს, საჭიროა ახალი, რადიკალური გადაწყვეტილებანი.

თეთჩერისეული ვარიანტი გულისხმობდა სახელმწიფოს პრეროგატივათა შეკვეცას, მრეწველობის ნაციონალიზირებული დარგების პრივატიზაციას და თრედ–იუნიონების (პროფკავშირების) გავლენის შემცირებას.

ბენი იცავდა სრულიად საპირისპიროს – სახელმწიფო საკუთრების მოცულობის გაზრდას, თრედ–იუნიონების გავლენის გაძლიერებას.

საბოლოო ჯამში 1979 წლის არჩევნებში თეთჩერმა გაიმარჯვა, თუმცაღა ლეიბორისტულ პარტიაზე შენარჩუნდა ბენის ძლიერი გავლენა, რამაც პარტია გადაიყვანა მნიშვნელოვნად უფრო მემარცხენე პოზიციებზე ევროპის მსხვილ სოციალ–დემოკრატიულ პარტიებთან შედარებით.

ლეიბორისტული პარტიის მემარცხენე გადახრამ თეთჩერის ახალი ტიპის მთავრობასთან შეფარდებაში შედეგად მოიტანა ის, რომ 1993 წელს ლეიბორისტებისათვის მიცემულ ხმათა რაოდენობა დაეცა ხმათა საერთო რაოდენობის 28 პროცენტამდე მაშინ, როცა კონსერვატორებმა მიიღეს 43% და პარლამენტში კონსერვატორთა უმრავლესობამ მოიპოვა 150 ადგილი.
ეს, რა თქმა უნდა იყო ლეიბორისტების უმძიმესი მარცხი უკანასკნელი ათწლეულების მანძილზე.
ამ პერიოდში ლეიბორისტული პარტიის სახელს დაუკავშირდა ნეგატიურ ასოციაციათა მთელი კრებული. მას თვლიდნენ უკიდურესად მემარცხენედ, პროფკავშირების მიერ დათრგუნვილად, მაღალი გადასახადების პარტიად, თავდაცვითი პოლიტიკის სფეროში უსუსურად და არადამაკმაყოფილებელი ხელმძღვანელობის მქონედ.
აი, ასეთი პარტია მიიღო ნილ კინოკმა 1983 წელს. 1987 წლის არჩევნებისათვის ამ უკანასკნელმა შესძლო პარტიის პოზიციების გაუმჯობესება, თუმცაღა უმნიშვნელოდ: პარტიამ დამატებით მხოლოდ 50 ადგილი მიიღო. მდგომარეობის საბოლოოდ გამოსასწორებლად ლეიბორისტებს კიდევ დიდი და რთული გზა ედოთ წინ.

87 წლის დამარცხების შემდეგ მე შევუდექი პარტიის მდგომარეობის ფართომასშტაბიან შესწავლას. შესრულდა უზარმაზარი სამუშაო, რომლის რეზულტატიც გახლდათ შემდეგი დასკვნა:
არჩევნებში გამარჯვების შანსის მოსაპოვებლად ლეიბორისტებმა საფუძვლიანად უნდა შეცვალონ თავისი პოლიტიკა.
პარტიის ელექტორალური პოზიციის გაუმჯობესების მოწადინე კინოკი შეუდგა მისი პოლიტიკური კურსის გადასინჯვას და შედეგად გამომუშავებული იქნა ახალი, უფრო პოპულარული პოლიტიკა თავდაცვის, ეკონომიკისა და ევროპასთან ურთიერთობის სფეროში.
ეს პოლიტიკა გაცხადდა 1989 წელს. საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის შედეგებით ლეიბორისტები პირველ ადგილზე გავიდნენ და 1989 წლის ივნისში დამაჯერებლად გაიმარჯვეს ევროპარლამენტის არჩევნებში.
მაგრამ აქ ისმის კითხვა – საკმარისად შეიცვალნენ კი ლეიბორისტები იმისთვის, რათა მოიგონ ქვეყნის პარლამენტის საყოველთაო არჩევნები?

სტრატეგიის შემუშავება და საყოველთაო არჩევნები 1992 წელს

ასეთი იყო ვითარება, როდესაც დაიწყო 1992 წლის საარჩევნო კამპანიის დაგეგმვა. ორივე პარტიამ შექმნა კამპანიის წარმართვის გეგმის დიდი მოცულობის დოკუმენტები (ისინი ცნობილია “საომარ მოქმედებათა წიგნების” სახელწოდებით).
ლეიბორისტულ “წიგნში” განსაზღვრული იყო როგორც ლეიბორისტული, ისევე კონსერვატიული პარტიის ძლიერი და სუსტი მხარეები და დამუშავებული იყო არა მხოლოდ ლეიბორისტთა სტრატეგია, არამედ მეტოქეთა სავარაუდო სტრატეგიაც. განვიხილოთ კამპანიის ლეიბორისტული გეგმის ძირითადი ელემენტები.

ნავარაუდები იყო, რომ ლეიბორისტული პარტიის ძლიერ მხარეებს შეიძლება მიეკუთვნოს:

1. ლეიბორისტული პროგრამა სარგებლობს უპირატესობით ისეთ საკვანძო საკითხებში, როგორიცაა:
– ჯანდაცვა (+ 45%)
– განათლება (+ 21%)
– პროფესიონალური მომზადება და გადამზადება (+ 30%)
– წარმოება (+28%)

2. ლეიბორისტთა გუნდი უფრო მოსწონთ, ვიდრე კონსერვატორთა;

3. კონსერვატორთა 13 წლიანი მმართველობის შემდეგ მომწიფდა გარდაქმნათა აუცილებლობა. შემდეგნაირად ჩანდა ლეიბორისტთა სუსტი მხარეები:
1. გადასახადები (ამომრჩეველთა 60% თვლიდა, რომ ლეიბორისტთა გამარჯვების შემთხვევაში მათ მოუწევდათ უფრო მაღალი გადასახადების გადახდა).
2. ეკონომიკური ნდობა (აქ ლეიბორისტები მეტოქეს 13%–ით ჩამორჩებოდნენ).
3. ხელმძღვანელობა (–13%)
4. ნდობის არასაკმარისობა.

კონსერვატორთა ძლიერ მხარეებს განეკუთვნა:

1. ეკონომიკური ნდობა (+13%)
2. დაბალი გადასახადი (+28%)
3. საგარეო პოლიტიკა და თავდაცვა (+32%)
4. ჯონ მეიჯორი (+14%)

კონსერვატორთა სუსტი მხარეები:

1. ქვეყნის მდგომარეობა (ამომრჩეველთა 62%–ის შეფასებით ცუდი)
2. ეკონომიკის მდგომარეობა (35% თვლიდა, რომ იგი უარესია 1978 წელთან შედარებით)
3. ხელისუფლებაში მეოთხე ვადით მოსვლისადმი ამომრჩეველთა სიფრთხილე.
4. შეშფოთება ჯანდაცვის ეროვნული სამსახურისა და განათლების სფეროში წარმოებული პოლიტიკის გამო.

ლეიბორისტთა სტრატეგია შემდეგნაირად გამოიყურებოდა:
მთავარი ლოზუნგი:

“თუ კონსერვატორებმა ვერ დაალაგეს მდგომარეობა 13 წლის განმავლობაში, ვერც ვერასდროს დაალაგებენ. დროა ისინი შეიცვალონ!”
საკვანძო თემები:
– ეკონომიკის მდგომარეობა;
– მრეწველობა, პროფმომზადება და გადამზადება;
– ჯანდაცვის სამსახური;
– განათლება;
შეტევის საკვანძო მიმართულებანი:
– კონსერვატორთა მმართველობის შედეგები:
ა) სამედიცინო დახმარების მომლოდინეთა რიგის სიები;
ბ) განათლების ხარისხის დაცემა;
გ) ბანკროტობა;
დ) სულადობრივი გადასახადი.
– თუ კონსერვატორებს აირჩევენ მე–4–ე ვადით, ქვეყანას მოელის:
ა) დამატებით ღირებულებაზე 22%–იანი გადასახადი;
ბ) 3 მილიონი უმუშევარი;
გ) ჯანდაცვისა და განათლების სფეროში მდგომარეობის გაუარესება.
ძირითადი უპირატესობანი:
– გუნდი;
– პოლიტიკური კურსი (პარტია ლიდერობს პოლიტიკის საკვანძო მიმართულებების მიხედვით);
– მომწიფებულ ცვლილებათა გარდაუვალობის შეგრძნება.
ძირითადი სუსტი მხარეები:
– დაბეგვრა;
– ხელმძღვანელობა;
– ნდობა.
ივარაუდება, რომ კონსერვატორთა სტრატეგია იქნება შემდეგი:
მთავარი ლოზუნგი:
“ლეიბორისტებს არ უნდა ენდო”.
მთავარი თემები:
– დაბალი გადასახადები;
– არჩევანი;
– საკუთრება;
– კარგი კომუნალური მომსახურეობა;
– სამოქალაქო ქარტია.
შეტევის საკვანძო მიმართულებანი:
– დაბეგვრა;
– ნდობა,
ა) ტრედ–იუნიონი (პროფკავშირები);
ბ) ექსტრემიზმი;
გ) წინა ლეიბორისტული მთავრობა;
დ) პოლიტიკური კურსის ცვლილება.
– ნილ კინოკი.
ძირითადი უპირატესობანი:
– ჯონ მეიჯორი;
– გადასახადთა შემცირება;
– ეკონომიკური კომპეტენტურობა;
– საგარეო პოლიტიკა;
– გამოცდილები არიან და შემოწმებულნი.
ძირითადი სუსტი მხარეები:
– ქვეყნის მდგომარეობა;
– ეკონომიკის მდგომარეობა;
– ნამსახურების ნუსხა;
– ჯანდაცვის ეროვნული სამსახური;
– სულადობრივი გადასახადი;
– განათლების სისტემა.

შეჯამებით მხარეთა სტრატეგია შეიძლება შემდეგნაირად წარმოვადგინოთ: ლეიბორისტები: “მომწიფდა ცვლილებათა გარდუვალობა!”; კონსერვატორები: “ლეიბორისტებს არ უნდა ენდო!”

კამპანია

1992 წლის კამპანია ამ სტრატეგიათა ნამდვილ შეჯახებად იქცა: კონსერვატორები ცდილობენ ამომრჩეველთა დაფრთხობას ლეიბორისტებით, ხოლო ეს უკანასკნელნი, თავის მხრივ ცდილობენ ელექტორატის დარწმუნებას, რომ გუნდის შეცვლის დროა დამდგარი.

საბოლოოდ ამომრჩევლებმა არჩიეს არაპოპულარული კონსერვატორული მთავრობის მიმართ ნდობის შენაერჩუნება, ვიდრე გარისკვა და ლეიბორისტების არჩევა.

შეჯამება

კონსერვატორებმა გაიმარჯვეს, თუმცა პარლამენტში მათი უმრავლესობა მნიშვნელოვნად შემცირდა 100–დან 20 ადგილამდე.

საბოლოო ჯამში ათწლეულზე მეტ ხანს ნათესი უნდობლობა ლეიბორისტთა მიმართ ძალზე ძლიერი აღმოჩნდა.

არჩევნების შემდგომ ფოკუს ჯგუფებში წარმოებულმა გამოკვლევამ გვიჩვენა, რომ თვლიან რა ლეიბორისტებს ძალზე ჩამორჩენილად და ძველმოდურად, ამომრჩევლები დარწმუნებულნი არიან, რომ ლეიბორისტებს არ უნდა ანდო ეკონომიკის მართვა და მათ ხელმძღვანელობას ვერ დაენდობი.

რაოდენობრივმა გამოკვლევებმა მოგვცა იგივე სურათი: ლეიბორისტები ჩამორჩებოდნენ კონსერვატორებს ისეთ პოზიციებში, როგორიცაა ხელმძღვანელობა, ეკონომიკური კომპეტენტურობა და დაბეგვრა.

გარდა ამისა, ამომრჩევლები თვლიდნენ, რომ ეკონომიკური მდგომარეობა უმჯობესდება და არ ადანაშაულებდნენ მეიჯორს ეკონომიკის დაცემაში.

 

საპრეზიდენტო არჩევნები აშშ–ში

 

წინაისტორია

აშშ–ს საპრეზიდენტო არჩევნები გარკვეული თვალსაზრისით ბრიტანეთის საყოველთაო არჩევნების გაგრძელება იყო.

ელექტორალური სტრატეგიის რესპუბლიკელი სპეციალისტები, კონსერვატორთა წარმატებით ფრთაშესხმულნი, ეწვივნენ კონსერვსტორთა კამპანიის შესახებ მწყობრი ინფორმაციის მოსაპოვებლად და ვაშინგტონში ჩაიყვანეს კონსერვატიული პარტიის რიგი მაღალი თანამდებობის პირნი, მათ შორის ჯ. ლესეი, მ. ფულბრუკი და თ. კოლინზი (პარტიის საკომუნიკაციო სამსახურის ხელმძღვანელი).

თავის მხრივ, კლინტონ–გორის გუნდმა მე მიმიწვია, რათა დავხმარებოდი მათ კონსერვატორთა სტრატეგიაზე აგებული რესპუბლიკელთა შეტევის მოგერიებაში.

 

კამპანიის სტრატეგია

ჯერ ქლინთონ–გორის გუნდის სტრატეგია განვიხილოთ.

ადრესატი ჯგუფი: “რეიგანელი” დემოკრატები.

პრობლემა: “რეიგანელი” დემოკრატები დემოკრატიულ პარტიას აღიქვამენ, როგორც
– პარტიას, რომელიც უმცირესობას წარმოადგენს და არა უმრავლესობას;
– სოციალურ ღირებულებათა საკითხებში ზედმეტად ლიბერალურს.

მიზნები:
1. დემოკრატიული პარტიის, როგორც საშუალო კლასების პარტიის სახის წამოწევა;
2. ცვლილებათა მომხრე განწყობილების შექმნა;
3. რესპუბლიკელთა “გაჟონვის” ეკონომიკური პოლიტიკის დისკრედიტირება.

სტრატეგია:
1. დემოკრატების, როგორც სოციალური პოლიტიკის საკითხებში წამყვანის, ხოლო ეკონომიკის სფეროში პროგრესულის წარმოჩინება;
2. ყურადღების კონცენტრირება შემდეგ თემებზე:
– ცვლილებები და არა გაღრმავება იმისა, რაც არსებობს;
– ეკონომიკა;
– ჯანდაცვა.

ლოზუნგი:
“მომწიფდა ცვლილებათა გარდუვალობა.”

რესპუბლიკელთა სტრატეგია ინგლისელ კონსერვატორთაგან დაწვრილებით ნასესხებს წარმოადგენდა. რესპუბლიკელებმა “გადასახადებისა და ნდობის” სტრატეგია დაამუშავეს კონსერვატორთა მიერ 1992 წელს გამოყენებული ნიმუშის მიხედვით.

მოამზადეს რამდენიმე რადიოგადაცემა, რომლებშიც აღწერილი იყო, თუ რამდენით მეტი გადასახადების გადახდა მოუწევს რიგით ადამიანს დემოკრატების გამარჯვების შემთხვევაში.

გუბერნატორ ქლინთონის ფიგურას თავს ესხმოდნენ იმავე ტექნიკური ხერხებით, რომლებიც თავის დროზე გამოიყენეს ნ. კინოკის წინააღმდეგ.

 

კამპანია

 

ქლინთონ–გორის წინასაარჩევნო კამპანია იყო ყველაზე ბრწყინვალედ ორგანიზებული და ეფექტური ჩვენი დროის პოლიტიკურ კამპანიათა შორის.
ამის მიუხედავად, რესპუბლიკელთა სტრატეგიას, რომელიც ამომრჩეველთა ცნობიერებაში ეჭვის აღძვრისკენ იყო მიმართული, გარკვეული წარმატება ხვდა წილად.

ჩემს “სამახსოვროში” ამ სტრატეგიას შემდეგნაირად აღვწერდი:

ეჭვსგარეშეა, რომ ბუშის გუნდი ბევრს დაესესხა კონსერვატორებს. მისი გათვლები, როგორც ჩანს, ემყარება რამდენიმე სტრატეგიულ ვარაუდს.

1. ყველაზე მნიშვნელოვანი არჩევნებისწინა ბოლო კვირაა!

თვალსაზრისი, თითქოს ბოლო კვირა საარჩევნო კამპანიის წარმატების გასაღებია, ინგლისელ კონსერვატორებს ეკუთვნით. ისინი ყოველთვის ზრდიან ტემპს ბოლო მომენტში.

კერძოდ, მაგალითად, ისინი თვლიან, რომ უკანასკნელი საარჩევნო კამპანია მათ ბოლო კვირაში მოიგეს. სინამდვილეში კი, ამჟამად არსებული მონაცემებით, ფიქსირდება, რომ კამპანიის მსვლელობისას კონსერვატორთა სასარგებლოდ რაიმე საგრძნობი ბიძგი არ ყოფილა.

საქმე იმაში გახლავთ, რომ არჩევნებამდე ჩატარებული საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვისას, ამომრჩეველთა განწყობილებები არასწორად იქნა ინტერპრეტირებული.

ამას გარდა, ბოლო კვირის განმავლობაში, კონსერვატორთა გადამჭრელი შტურმი შესაძლებელია მძვინვარე ბულვარული პრესის მეშვეობით, ასეთი კი ამ ქვეყანაში არ არსებობს.

ამის მიუხედავად რესპუბლიკელები იმედოვნებენ, რომ შეძლებენ ბოლო მომენტში მიზნის მიღწევას.

2. დაივიწყეთ აპლოდისმენტები, მოიმართეთ მეტოქის გასაცამტვერებლად!

კონსერვატორთა კამპანია წარიმართა ისევე უცოდინრად და არაეფექტურად, როგორც ბუშის ამჟამინდელი კამპანია. თუმც კი კონსერვატორებსა და პრესას არ შეუწყვეტიათ ხმაური დაბგვრისა და ნდობის შესახებ.

შედეგად შეიქმნა აზრი, რომ მძლავრ, კომპეტენტურად წარმართულ კამპანიას გადასძალავს კამპანია დაფუძნებული ღვარძლიან თავდასხმებზე და არ ღირს ყურადღების მიქცევა იმაზე, თუ როგორ შეაფასებენ თქვენი მეთოდების ხარისხს ინფორმაციის საშუალებები და თვით ამომრჩევლებიც.

3. სიფრთხილე ნელა ყალიბდება. იგი ფარულია და ამოტივტივდება მხოლოდ ხმის მიცემის მომენტში!

რესპუბლიკელებს იმისი იმედი აქვთ, რომ დაბეგვრისა და ნდობის საკითხზე ყურადღების კონცენტრირებით ისინი ააგებენ სიფრთხილეთა რეზერვუარს, რომლის ავსებასაც ხელს შეუწყობს დემოკრატთა საარჩევნო კამპანიის მაღალი ხარისხი, პრესის ერთსულოვანი აზრის შესწავლის მონაცემები.

შედეგად კი, როცა ხმის მიცემის დრო მოვა, ამომრჩევლები შეიცვლიან საკუთარ სისტემას – თუ რა ჯობნის.

ეს არის სანგარში გატრუნვით გამარჯვების სტრატეგია.

საბოლოო ჯამში არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, პარტიათა შორის განსხვავება შემცირდა 1%–მდე. მე მოვამზადე სამახსოვრო, რომელშიაც ძირითად შტრიხებში მოვნიშნე ბოლო კვირას კამპანიის მსვლელობის სტრატეგია.

ეს სტრატეგია გათვლილი იყო რესპუბლიკელთა მოგერიებაზე, რომლებიც ცდილობდნენ შეექმნათ შიშისა და საგონებელში ჩავარდნის განწყობილება.
სამახსოვროს საკვანძო დებულებანი დადიოდა შემდეგზე:

 

ბოლო კვირა

შეეცადეთ განაახლოთ ბუშის ადმინისტრაციის საქმიანობის რეზულტატთაგან გამოწვეული აღშფოთება და გააძლიეროთ შიში მეორე ვადით მისი არჩევის შესაძლებლობის გამო.

მხოლოდ ბუშის ხელისუფლებაში დაბრუნებისადმი შიშს ძალუძს ქლინთონის არჩევნების პერსპექტივით გამოწვეული სიფრთხილის დათრგუნვა.

უახლოეს რამდენიმე დღეში აუცილებელია ყურადღების გადატანა ქლინთონის მართვის უნარიანობიდან ბუშის მმართველობის რეზულტატებზე. ეს უნდა გაკეთდეს ამ საქმისთვის აუცილებელი სიმწვავითა და შემტევობით.

ვფიქრობ, რომ ბუშისადმი დამოკიდებულებაში არასაკმაო სიმწვავის გამოჩენით მეტი იკარგება, ვიდრე მოვიგებთ იმით, თუ შევინარჩუნებთ სახეს პარტიისა, რომელიც არ დადის ჩვეულებრივი ჩხუბის დონეზე.

დარჩენილი რამდენიმე დღე უნდა იქცეს “კოშმარად ბუშის ქუჩაზე”, რათა არ დავუშვათ ინგლისური სცენარის განმეორება, სადაც ადგილი ჰქონდა “კოშმარს კინოკის ქუჩაზე”.

ბუშისადმი დამიზნებული დემოკრატთა მიმართვები უნდა იყოს უფრო მწვავე და აგრესიული. ვთვლი, რომ დემოკრატთა განცხადებები არასაკმაოდ მკაცრია იმისათვის, რათა წინ აღუდგეს ქლინთონის წინააღმდეგ მიმართულ აგრესიას.

ვვარაუდობ, რომ აუცილებელია შემუშავდეს მიმართვის ვარიანტი, რომელშიაც მაქსიმალურად მწვავედ და თვალსაჩინოდ დაიხატებოდა ქვეყნის პერსპექტივა ბუშის არჩევის შემთხვევაში. თუ აუცილებელია მივბაძოთ თავად ბუშის მაგალითს.

მოიქეცით ოპოზიციურად – აქციეთ ბუში ყველაფერზე პასუხისმგებლად!
ქლინთონმა უნდა წაიყვანოს კამპანია ენერგიულად და გზნებით.

მან უნდა მოახდინოს აღშფოთების დემონსტრირება ქვეყნის მდგომარეობის გამო და აჩვენოს მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად აუცილებელი ნება.

მან არ უნდა დაუშვას, რომ ბუში აღმოჩნდეს უკეთესი მებრძოლი.

დააშოშმინეთ გადასახადთა გამო აფორიაქებული ამომრჩეველი!
განუმარტეთ მთელი შესაძლო დამაჯერებლობით, რომ არც ერთი მოქალაქე, ვისი შემოსავალიც 200 ათას დოლარს არ აღემატება, არ გადაიხდის არავითარ ახალ გადასახადს.

გააგრძელეთ დაწოლა ეკონომიკურ პრობლემებზე, ეს საკვანძო საკითხია და არ უნდა დავუშვათ, რომ დარჩენილ დღეებში ყურადღების მიღმა აღმოჩნდეს.

მზად იყავით ბუშის მხრიდან ზეწოლისათვის.

 

შეჯამება

 

საბოლოო ჯამში დემოკრატებმა სავსებით დინჯად გაიმარჯვეს.
რესპუბლიკელები კი შეეცადნენ დიდი ბრიტანეთიდან მოეხდინათ წარმატების მომტანი სტრატეგიის იმპორტირება, მაგრამ აშშ–ში ამან არ იმუშავა.
ეს გამოწვეული იყო რამდენიმე მიზეზით:

1. აშშ–ში დემოკრატებისადმი ნდობა უფრო მეტი იყო, ვიდრე ლეიბორისტებისადმი ინგლისში.
2. თუ ინგლისში მეიჯორი ბევრად პოპულარული იყო, ვიდრე კინოკი, შტატებში პირუკუ სიტუაცია შეიქმნა – ქლინთონისადმი ნდობა და მისი პოპულარობა მეტი აღმოჩნდა ბუშისაზე.
3. დაბეგვრის საკითხებში დემოკრატებს რესპუბლიკელებზე მეტად ენდნენ.
4. ლეიბორისტთა პროგრამის თანახმად გადასახადთა ზრდა უნდა შეხებოდა ყველად, ვისი შემოსავალიც 40 000 ფუნტს აჭარბებს, დემოკრატთა პროგრამის მიხედვით კი მხოლოდ მათ, ვისაც 200 000 დოლარზე მეტი აქვს.
5. ეკონომიკის მართვის სფეროში დემოკრატებს მეტი დაენდო, ვიდრე რესპუბლიკელებს.
6. ამერიკელთა აზრით ეკონომიკის მდგომარეობა ქვეყანაში უარესდებოდა, მაშინ როცა ინგლისელები თვლიდნენ, რომ მათ ქვეყანაში გამოსწორების გზაზე იყო.
7. ბუშს აკისრებდნენ პასუხისმგებლობას ეკონომიკური დაქვეითებისათვის.

 

საარჩევნო კამპანიათა გაკვეთილები აშშ–სა და დიდ ბრიტანეთში

 

ზემოთაღწერილი საარჩევნო კამპანიები მიმდინარეობდა სხვადასხვა ქვეყნებში, უფრო მეტიც, სხავასხვა კონტინენტებზე.

ამის მიუხედავად მათში გამოყენებული იქნა ერთიანი სტრატეგია, ერთი და იგივე ხალხის მიერ შემუშავებული. ორივე კამპანიიდან შეიძლება ამოიკრიფოს გაკვეთილები, რომლებიც გამოსადეგია სხვა ქვეყნებშიც.

წააგებთ თუ მოიგებთ არჩევნებს – ეს წინასწარგანსაზღვრულია ფუნდამენტალური პოლიტიკური პრინციპებით!

არჩევნების შედეგს განსაზღვრავს არა ზედაპირული მოსაზრებები, არამედ ამომრჩეველთა პოზიციები და ინტერესები.

ინგლისში კონსერვატორთა მიერ გამოყენებულმა “დაბეგვრისა და ნდობის” სტრატეგიამ იმიტომ იმუშავა, რომ ელექტორატი კინოკს არ ენდობოდა, რადგან ეშინოდა დაბეგვრის ზრდისა და თვლიდა, რომ ლეიბორისტების მოსვლა ხელისუფლებაში გააუარესებს ეკონომიკის მდგომარეობას.

კონსერვატორთა გამარჯვებას ისიც უწყობდა ხელს, რომ ამომრჩევლები მეიჯორს არ აკისრებდნენ პასუხისმგებლობას ეკონომიკის დაქვეითების გამო და თვლიდნენ ამასთანავე, რომ ეკონომიკური მდგომარეობა უმჯობესდება.

შტატებში კი ამომრჩეველთა პოზიცია ფუნდამენტალურ საკითხებთან მიმართებაში დიამეტრალურად საპირისპირო იყო. აქ ქლინთონს მეტად ენდობოდნენ, ვიდრე ბუშს და დემოკრატთა მეტი იმედი ჰქონდათ ეკონომიკის მართვისა და დაბეგვრის საკითხებში.

პასუხისმგებლობა ეკონომიკური დაქვეითებისათვის მათი აზრით ბუშს ეკისრებოდა და ამავე დროს თვლიდნენ, რომ ეკონომიკის დონე უარესდებოდა. სწორედ ამიტომ იყო, რომ “დაბეგვრისა და ნდობის” სტრატეგია აქ ნაკლებადეფექტური აღმოჩნდა.

თანამედროვე პოლიტიკურ კამპანიებში სულ უფრო მეტ როლს თამაშობს შიში და განგაში!

თანამედროვე მსოფლიო ეკონომიკა, საერთაშორისო ურთიერთობათა შეცვლილი ხასიათი, დამნაშავეობის ზრდა და სოციალური არასტაბილურობა – ყველაფერი ეს ხელს უწყობს იმას, რომ თანამედროვე ელექტორატის დამახასიათებელ ნიშნად ყოყმანი და იჭვნეულობა გვევლინება.

ამ პირობებში კამპანიები, რომელნიც მიმართულია განგაშისა და შეშფოთების გაღვივებისკენ, ჩვეულებრივ ამბად იქცევა. აუცილებელია მოვიგერიოთ ასეთი შემოტევა და თუ საჭიროა, თავად ვისარგებლოთ ამ იარაღით.

დაგეგმვის სათანადო მეთოდიკა ნებისმიერი წარმატებული საარჩევნო კამპანიის საფუძველია. უკანასკნელი პერიოდის ყველა ელექტორალური გამარჯვებები აგებულია დაგეგმვის გულდაგულ დამუშავებული და ამომწურავი პროცედურის საფუძველზე. მასში შედის:

1. ინფორმაციის მოკრება, რომელიც მოიცავს საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის ჩატარებას. ფოკუს ჯგუფების შესწავლას და იმ მონაცემთა ანალიზს, რომელიც ახასიათებს მოწინააღმდეგეს, მის პოლიტიკასა და გეგმებს.

2. მეტოქის ძლიერ და სუსტ მხარეთა ანალიზი.

3. არა მარტო საკუთარი კანდიდატისა თუ პარტიის, არამედ მეტოქეთა სტრატეგიის გააზრება.

4. კამპანიის სტრატეგიული ხაზის შემუშავება, ადრესატი ჯგუფების და ლოზუნგების განსაზღვრა.

5. მოქმედების უშუალო გეგმის და კამპანიის წარმართვის გრაფიკის შედგენა.

კამპანიის წარმატების უმთავრესი პირობა იმაში მდგომარეობს, რომ განვსაზღვროთ საკვანძო ლოზუნგი და მივყვეთ მას!

ვერაფერი შეცვლის სწორად შერჩეულ ლოზუნგს. თქვენი პირველი რიგის ამოცანაა – იპოვოთ ასეთი ლოზუნგი და ხშირად გაიმეოროთ იგი.
არასდროს დაჰკარგოთ იმედი! საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვის შედეგებით კონსერვატორები ლეიბორისტებს ჩამორჩებოდნენ, მაგრამ არჩევნებში გაიმარჯვეს.

ქლინთონი მეტოქეს 15%–ით უსწრებდა, კამპანიის ბოლოს 1%–ითღა.
ავსტრალიის არჩევნებში ქიტონი გამოკითხვათა მიხედვით მეტოქის სწორად მიდიოდა, მაგრამ დამაჯერებლად გაიმარჯვა. არასდროს დაჰყაროთ ფარხმალი.

იყავით ახლოს ხალხთან! ბოლო დროის პრაქტიკულად ყველა წარმატებული კამპანია აგებული იყო ამომრჩეველთან პირდაპირი კონტაქტის საფუძველზე, მათდამი პირდაპირ აპელირებაზე.

ხალხს უნდა, რომ პოლიტიკოსები მათთან ერთად იყვნენ, ისეთი პოლიტიკური მოღვაწეები სჭირდება, რომლებიც იზრუნებენ მასზე და რომლებზეც დაყრდნობა შეიძლება. ახლა სახალხო პოლიტიკოსების ერაა და არა ელიტარულთა.

ნუ დაარხეინდებით! მაშინაც კი, როცა უსწრებთ მეტოქეს, არ უნდა გამოიყურებოდეთ თვითკმაყოფილად და არ უნდა აჩვენებდეთ, რომ ელექტორატის მხარდაჭერა თქვენდამი მისი მოვალეობაა.

არ დაუშვათ, რომ თქვენ რაიმეზე პასუხისმგებლად გამოგიყვანონ. მუდამ ეცადეთ აღმოჩნდეთ ისეთ მდგომარეობაში, როცა განსჯიან თქვენი მეტოქის და არა თქვენს ნამოქმედარს.

ბოლომდე იბრძოლეთ! არჩევნებამდე რამდენიმე დღე კამპანიის ყველაზე კრიტიკული მომენტია. აუცილებელია სპეციალური სტრატეგიის შემუშავება ბოლო კვირაში ბრძოლის წარსამართად და ტემპის შენარჩუნება.
ბოლო დღეები გადამწყვეტია, ხელიდან არ გაუშვათ ეს შესაძლებლობა.

 

საარჩევნო კამპანიის სტრატეგია

 

კამპანიის წარმართვის სტრატეგიის შემუშავება.

ადრესატი ჯგუფი: რომელ ძირითად ამომრჩეველზეა ორიენტირებული თქვენი კამპანია?
პრობლემა: რომელი პრობლემების ირგვლივ უნდა გაიშალოს კამპანია?

მიზნები: რა მიზნების მიღწევა გსურთ კამპანიის მსვლელობაში?

სტრატეგია: რა სახით აპირებთ დასახული მიზნების მიღწევას?

ლოზუნგი: რა არის თქვენი საკვანძო ლოზუნგი?

 

ქლინთონ–გორის საარჩევნო კამპანიის სტრატეგია
ადრესატი ჯგუფი: “რეიგანელი” დემოკრატები, რომელნიც დემოკრატიულ პარტიას აღიქვამენ როგორც პარტიას, რომელიც საზოგადოების უმცირესობას წარმოადგენს და სოციალური ღირებულებისადმი მეტისმეტად ლიბერალურია .

 

მიზნები:

1. დემოკრატიული პარტიის, როგორც საშუალო კლასების პარტიის სახის აღდგენა.

2. ცვლილებათა (გარდაქმნათა) სასარგებლო განწყობილების შექმნა.

3. რესპუბლიკელთა “შეჟონვის” ეკონომიკური პოლიტიკის დისკრედიტირება.

 

სტრატეგია:

1. დემოკრატთა, როგორც სოციალური პოლიტიკის საკითხებში წამყვანი მიმართულების და ეკონომიკის სფეროში პროგრესულის წარმოჩენა.

2. ეკონომიკის პრობლემებზე ყურადღების გამახვილება.

 

ლოზუნგი: “მომწიფდა ცვლილებათა აუცილებლობა.” (ეკონომიკა)

 

ლეიბორისტული პარტიის სტრატეგია 1992 წლის
არჩევნებზე დიდ ბრიტანეთში

ადრესატი ჯგუფი: ყოფილი ლეიბორისტთა ამომრჩევლები.

პრობლემა: ამომრჩეველთა თვალში ლეიბორისტული პარტია
– არ იმსახურებს ნდობას,
– არის უკიდურესად მემარცხენე და უმცირესობის წარმომადგენელი,
– უუნაროა ეკონომიკის კომპეტენტურ მართვაში.

 

მიზნები:

1. ნდობის დამსახურება.
2. ეკონომიკური კომპეტენტურობის სფეროში რეიტინგის ამაღლება.

სტრატეგია:

1. პოლიტიკის მოდერნიზება;
2. პარტიის მოდერნიზება;
3. საკუთარი ეკონომისტთა ჯგუფის შეთავაზება, როგორც კომპეტენტურის და პასუხისმგებლობით აღჭურვილის;
4. ჯანმრთელობის ეროვნული სამსახურის მდგომარეობის გამოყენება მთავრობაზე შეტევისთვის.

 

ლოზუნგი: “მომწიფდა ცვლილებათა აუცილებლობა” (ეკონომიკა და ჯანდაცვა).

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: